ptak z rzędu siewek ★★★★★ mariola1958: BIEGUSY: podrodzina ptaków z rzędu siewkowych ★★★★★ WYDRZYK: ptak z rzędu siewek ★★★★ mariola1958: ZGORZEL siewek, choroba roślin ★★★★★ SIEWNICA: ptak z rodziny siewek ★★★★★ sylwek: ŚMIESZKA: ptak z rzędu siewek ★★★★ mariola1958: IBISOWIEC niewielki ptak z rodziny łuszczaków: czyż: czyżyk, ptak z rodziny łuszczaków: DZWONIEC: pospolity ptak z rodziny łuszczaków: Szczygieł: ptak leśno-parkowy z rodziny łuszczaków, chroniony: Pinicola enucleator; łuskowiec; największy ptak z rodziny łuszczaków: POTRZOS: ptak z rodziny łuszczaków, zamieszkujący podmokłe tereny ptak z rodziny bekasowatych,żywiący się dżdżownicami,mięczakami i owadami Krzyżówka zagadka literowa polegająca na wpisywaniu odgadywanych haseł w rubryki krzyżujące się ze sobą Określenie "ptak z rodziny trznadli" posiada 1 hasło. Inne określenia o tym samym znaczeniu to ptak, kuzyn trznadla; ptak, odmiana trznadla; ptak z rodziny łuszczaków, w Polsce chroniony; ptak z rodziny łuszczaków, zamieszkujący podmokłe tereny. niewielki ptak wędrowny: szlachar: tracz długodzioby, chroniony ptak wędrowny: zaganiacz: niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych: jaskółka: niewielki ptak wędrowny z rodziny jaskółkowatych: krętogłów: niewielki ptak wędrowny z rodziny dzięciołowatych: DZIERZBA: ptak wędrowny o rudym tyle głowy: kropiatka ptak z rodziny bekasowatych: kwokacz: ptak z rodziny bekasowatych: piaskowiec: ptak z rodziny bekasowatych: brodziec: ptak z rodziny bekasowatych (Euroazja) SŁONKA: ptak łowny z rodziny bekasowatych: kulik: ptak brodzący z rodziny bekasowatych: brzegowiec: amerykański ptak z rodziny bekasowatych: błonka: rdzawo-brązowy ptak z rodziny wymarły ptak z rodziny gołębiowatych - krzyżówka. Lista słów najlepiej pasujących do określenia "wymarły ptak z rodziny gołębiowatych": TURKAWKA GOŁĄB TUR DODO SINIAK DRONT SYNOGARLICA SIWIEC GRZYWACZ ZĘBACZ PAPUGA KACZKA ORZEŁ TRACZ STRUŚ PRZEPIÓRKA MNISZKA NESTOR ŁAZIK STEPÓWKI. Słowo. Określenie. Trudność. reflektor dający silne światło. długi łańcuch gór. śpiewający ptak. łan pszenicy. nałóg, skłonność. Określenie "gatunek bekasa" posiada 1 hasło. Znaleziono dodatkowo 2 hasła z powiązanych określeń. Inne określenia o tym samym znaczeniu to ptak z bekasowatych; "wyjątkowy" ptak z bekasów; ptak z rodziny bekasowatych ptak z rodziny kacyków. Hasło Określenie hasła; ptak z rodziny siewek: czajka srokata: ptak z rodziny: sieweczkowate Krzyżówka zagadka literowa chroniony ssak z rodziny żyraf posiada 1 hasło. o k a p i; Powiązane określenia posiadają 1 hasło. O k a p i; Podobne określenia. chroniony ptak z rodziny siewek; chroniony ptak z rodziny dzierzb; chroniony ssak górski; chroniony ssak morski; chroniony nietoperz z rodziny mroczków; ssak z rodziny kotów; opocznik, chroniony ptak z idZN. Agata Christie, autorka kryminałów agora wydawca "Gazety Wyborczej" Alina siostra Balladyny Amata żona mitycznego króla Latinusa, bohaterka "Eneidy" Ayala współczesny pisarz hiszpański poemat długi, podniosły utwór wierszowany Proust Marcel, 1871-1922, francuski pisarz, "W poszukiwaniu straconego czasu" baalizm [Religie] kult Baala, związany z dorocznym cyklem przemian w przyrodzie Babbage [Matematyka] Charles,1792-1871, angielski matematyk, pionier informatyki babiarz [Film] uwodziciel, lowelas Babilon [Historia] miasto wiszących ogrodów babulin [Zoologia] odmiana pawiana bacówka [Geografia] szałas juhasów badanie [Medycyna] diagnozowanie Baetica [Geografia] Betika, Andaluzja, kraina w Hiszpanii, najbogatsza kraina staroż. Rzymu bafomet [Religie] wyobrażenie diabła Baggins [Literatura] Bilbo - główny bohater powieści Hobbit bagieta [Technika] ozdobna listwa drewniana używana do wyrobu ram, gzymsów i do dekoracji wnętrz bahaizm [Religie] ruch religijny oparty na teorii ujednolicenia wszystkich religii,równości płci,unii narodów Baal [Mitologia] kananejski bóg przyrody baby [Edukacja] dziecko po angielsku baca [Geografia] starszy pasterz owiec bajt [Informatyka] jednostka informacji baki [Medycyna] bokobrody bank [Ekonomia] udziela kredytów bant [Żeglarstwo] pas płótna naszyty na żaglu baon [Wojsko] batalion bard [Muzyka] celtycki pieśniarz wędrowny bary [Sport] szerokie u atlety Bask [Geografia] mieszkaniec krainy w Hiszpanii bata [Technika] czeska fabryka obuwia Baum [Literatura] Maks, bohater „Ziemi obiecanej” W. Reymonta bąki [Zoologia] rodzina muchówek, ślepaki bean [Edukacja] nowo przyjęty student Cabota [Geografia] cieśnina oddzielająca Nową Fundlandię i wyspę Cape Breton Cabrit [Historia] Fryderyk, (Kabryt), 1745-1801, bankier warszawski, właściciel domu bankowego w Warszawie caciki [Gastronomia] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną Caguas [Geografia] miasto we wsch. Portoryko Calaba [Geografia] miasto w Nigerii u ujścia rzeki Calabar do Zatoki Gwinejskiej caligo [Zoologia] wyjątkowo duży motyl południowoamerykański Cambio [Sztuka] Arnolfo di, 1245-1310, włoski architekt i rzeźbiarz, przedstawiciel gotyku Campos [Geografia] rodzaj południowoamerykańskiej wyżynnej sawanny z wysokimi trawami i rozproszonymi niskimi drzewami Pamuk [Literatura] Orhan, turecki pisarz, "Śnieg", "Nazywam się czerwień", Nobel 2006 Clezio [Literatura] Jean-Marie Gustave Le Clézio, Nobel 2008 z literatury, "Pustynia", "Onitsza", "Protokół", "Urania" komputer "myślące" urządzenie fiszka wyparta przez dyskietk folder zestawienie plików, katalog, skoroszyt furtka brama, komputer pełniący funkcję rutera Word komputerowy edytor tekstów Wlan bezprzewodowa komputerowa sieć lokalna worm wirus komputerowy rozprzestrzeniający się samoczynnie Wiki nazwa szczególnego rodzaju stron internetowych, które można tworzyć, edytować i zmieniać bezpośrednio za pomocą przeglądarki internetowej odstęp spacja Microsoft Firma komputerowa Google wyszukiwarka, program użytkowy do wyszukiwania informacji w internecie w zakresie zawartości poszczególnych stron WWW Gopher usługa internetowa działająca w trybie tekstowym, uważana za poprzedniczkę stron WW Root katalog główny na dysku twardym Trojan rodzaj programu komputerowego umożliwiającego przejęcie kontroli nad komputerem bez wiedzy użytkownika,wirus Telnet standard protokołu komunikacyjnego używanego w sieciach komputerowych do obsługi odległego terminala w architekturze klient-serwer Raba [Geografia] prawy dopływ Wisły raca [Wojsko] pocisk sygnalizacyjny tabaka [Medycyna] sproszkowany tytoń do kichania taczka [Technika] wózek z kółkiem taczki [Technika] do wożenia cegieł tagari [Technika] w Grecji - popularny worek noszony na ramieniu tahini [Gastronomia] arabska pasta z sezamu Aba [Ubrania i moda] albańska chusta abc [Literatura] w tytule poradnika ABS [Technika] system hamulcowy w aucie aby [Edukacja] spójnik międzyzdaniowy, żeby AGH [Skróty] Akademia Górniczo-Hutnicza akt [Prawo i polityka] oskarżenia lub łaski ale [Gastronomia] angielskie piwo Alf [Film] kosmita z serialu Ali [Sport] Muhammad, bokser Ara [Zoologia] egzotyczna papuga cuda [Religie] boże interwencje wachta [Żeglarstwo] służba marynarza waciak [Technika] kurtka robocza, fufajka Wacław [Literatura] syn Milczka, zakochany w Klarze waćpan [Historia] tytuł sarmaty wadery [Ubrania i moda] buty po pachy Wadlew [Geografia] wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice. wagant [Sztuka] średniowieczny aktor wagary [Edukacja] uczniowska bumelk wagowy [Technika] ustala ciężar wahacz [Technika] element zawieszenia pojazdu wajcha [Technika] dźwignia, korba zabój [Prawo i polityka] morderstwo (dawniej) zaćma [Medycyna] powoduje niedowidzenie Zadar [Geografia] miasto i port w Jugosławii (Chorwacja) zadma [Geografia] zawierucha zadra [Medycyna] drobna, ostra drzazga zagon [Botanika] grządka kwiatowa Zahla [Geografia] miasto w Libanie ZAIKS [Skróty] Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych Zaira [Literatura] dramat Woltera zajad [Medycyna] nadżerka w kąciku ust zając [Zoologia] bielak, szarak zajin [Edukacja] siódma litera alfabetu hebrajskiego zakat [Ekonomia] muzułmański podatek zakaz [Prawo i polityka] zabronienie Jaciska [Geografia] wieś w powiecie kłobuckim, w gminie Panki. Jackowo [Geografia] wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Czernikowo. Jackson [Muzyka] Michael, piosenkarz jacuzzi [Medycyna] urządzenie do masażu wodnego, instalowane w basenach i wannach Jadwiga [Imiona] imię Smosarskiej Jagodno [Geografia] wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Ludwin Jakutka [Geografia] mieszka w Jakucji Earl [Historia] dowodził Wikingami Ebal [Religie] góra w Palestynie, tu Jozue sporządził odpis prawa Mojżeszowego Ebro [Geografia] rzeka w Hiszpanii Ecco [Technika] duńska firma produkująca buty echo [Muzyka] odbicie głosu Eden [Religie] ogród Adama i Ewy Eder [Chemia] fotochemik austriacki Edyp [Mitologia] syn Jokasty efeb [Historia] grecki młodzianin Elba [Historia] miejsce zesłania Napoleona serial film w odcinkach Maanam [Muzyka] zespół z Korą macewa [Religie] żydowski nagrobek w formie pionowo ustawionej płyty kamiennej lub żeliwnej maceba [Religie] żydowski nagrobe macher [Matematyka] oszukaniec machać dyndać Maciej [Film] Orłoś macać wyczuwać coś za pomocą dotyku macka [Zoologia] czułka głowonoga Labuan [Geografia] wyspa u północno-zachodnich wybrzeży Borneo Lacjum [Geografia] region w środkowych Włosze ladaco [Edukacja] nicpoń, gałgan Laholm [Geografia] miasteczko w południowej Szwecji. lakmus [Chemia] barwnik laboratoryjny rabatka [Botanika] grządka kwiatowa rabunek kradzież, łupiestwo baba ... z wozu koniom lżej czar powab, urok ćwiek gwóźdź z dużym łebkiem droga Prowadzi do celu eter Służył do narkozy ford Amerykańska marka samochodu głaz duży kamień hak Można na nim cos powiesić imag uchwyt stolarski jodła drzewo igleste kreda do pisania po tablicy laur Złoty, symbol zwycięstwa łoś Ssak parzystokopytny mleko Daje je krowa nora miejsce noclegu lisa ósemka w jej kształcie jest precel Opole Muzykalne miasto na dolnym śląsku port bezpieczne miejsce dla statków rdest Rodzaj trawy stół mebel w jadalni świst odgłos wiatru trawa zielona na łące uchwyt do trzymania wiatr np. passat, halny, bryza yeti potwór z Himalaiów ba W mitologii egipskiej - stworzenie będące połączeniem sokoła i głowy człowieka. ak Inaczej Armia Krajowa. am W radiotechnice - modulacja amplitudy. an Bóg nieba, w mitologii sumeryjskiej i babilońskiej. ar Jednostka powierzchni gruntów. at Symbol jednostki ciśnienia. bo Miasto w południowo-wschodniej Sierra Leone. el stwórca świata, najwyższy bóg Kanaanu. ev Elektronowolt. au Symbol chemiczny złota. fm Modulacja fazy (radiotechnika). ho Miasto w południowo-wschodniej części Ghany. hz Jednostka częstotliwości (oznaczenie). ił Skała osadowa zbudowana z drobnych ziaren. io Drugi satelita Jowisza. aba miasto w Nigerii (stan Imo) w południowej części kraju. abs Automatyczny układ nie dopuszczający do blokowania się kół w trakcie hamowania pojazdu mechanicznego. akt Część sztuki teatralne. rem Amerykański zespół rockow, znany w latach '80 dwudziestego wieku. abu szwedzka firma produkująca sprzęt wędkarski als Wyspa duńska w cieśninie Mały Bełt. apo Najwyższy szczyt Filipin. ara Popularna papuga. bmw Marka niemieckich samochodów. ayr Miasto portowe w Szkocji. air Wyżyna w południowej Saharze (Niger). bak Na paliwo w aucie. bas Najniższy głos męski. bhp Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. bit Podstawowa, najmniejsza jednostka ilości informacji. boa Niejadowity wąż z rodziny dusicieli. bób Jednoroczna strączkowa roślina uprawna. byt Istnienie. cal Angielska jednostka długości równa 2,54 cm. cap Samiec kozy domowej. cia Amerykańska Centralna Agencja Wywiadowcza. cis Zimozielone drzewo lub krzew. cpu Jednostka centralna, procesor. ćma Motyl nocny. dna Artretyzm. dos Disk Operating System, eak W mitologii greckiej, król Eginy. elf Duszek wodny lub leśny. eol Syn Posejdona i Melanippy, władca wiatrów . eos W mitologii greckiej, bogini jutrzenki. sąd Sprawuje wymiar sprawiedliwości zgodnie przepisami prawnymi. żur Zupa na zakwasie. żuk Polski samochód dostawczy. zus Zakład Ubezpieczeń Społecznych. gać Znana wieś w południowo - wschodniej części Kotliny Sandomierskiej. gao Miasto we wschodniej części Mali. gen Jednostka dziedziczenia. gęś Odlewany półwyrób hutniczy. gin Napój alkoholowy popularny w krajach anglosaskich. ibm Amerykański producent komputerów. isa Wykorzystujący szyny 16-bitowe standard architektury wewnętrznej komputerów. jeż SSak owadożerny o grzbiecie pokrytym kolcami. kos Ptak z rodziny drozdowatych. lar Gibbon białoręki. las Zbiorowisko drzew. log Określa prędkość statku. lód Woda w stanie stałym. łoś Ssak, największy przedstawiciel jeleniowatych z podrzędu przeżuwaczy. ość Niejedna w leszczu. ózd Miasto w północnej części Węgier, przy granicy ze Słowacją. mag Człowiek, który wykonuje czynności magiczne. aare rzeka w Szwajcarii. Lewy, najdłuższy dopływ Renu. abaj miasto w Kazachstanie, w obwodzie karagandzkim. abak proste liczydło. abba Szwedzki zespół muzyczny, powstał w 1970. abel Według Biblii (Księga Rodzaju) drugi syn Adama i Ewy. azja Jeden z kontynentów. baca Nadzoruje pracę juhasów. agar Substancja otrzymywana z glonów, używana jest jako składnik pożywek bakteryjnych. agat Odmiana chalcedonu. agfa Niemiecki koncern chemiczny, produkujący materiały światłoczułe i chemikalia fotograficzne. aids nabyty zespół zaniku odporności. aksa Meczet w Jerozolimie, wzniesiony w południowej części Starego Miasta acre Stan w północno-zachodniej Brazylii. aden Miasto w Jemenie, nad Zatoką Adeńską. adda Rzeka we Włoszech, lewy dopływ Padu. ales Miasto w południowej Francji. alki Rodzina ptaków morskich. amor Rzymski bóg miłości. amur Rzeka w Azji lub ryba. apis W mitologii egipskiej święty byk. arad Miasto w zachodniej Rumunii. arno Rzeka w środkowej części Włoch. asir Prowincja w południowo-zachodniej części Arabii Saudyjskiej. asyż Miasto w środkowych Włoszech. Ważny ośrodek pielgrzymkowy i turystyczny. atol Wyspa koralowa otaczająca lagunę. atom Najmniejsza ilość pierwiastka chemicznego zachowująca jego własności. audi Marka niemieckich samochodów. opel Marka niemieckich samochodów. azot Bezwonny i bezbarwny gaz wchodzący w skład powietrza. ażur Dekoracyjny układ otworów. baja Gruba flanela. bajt Jednostka pojemności pamięci odpowiadająca 8 bitom. bali Wyspa w Indonezji. bank Jedna z instytucji finansowych. bela Jednostka miary papieru równa 10 ryzom. biwa Największe jezioro w Japonii. boja Pływający znak nawigacyjny. boks Pięściarstwo. brno Miasto w południowo-wschodniej części Republiki Czeskiej bród Płycizna pozwalająca na przejście przez rzekę. cena Kwota jaką trzeba zapłacić aby nabyć określony towar. chan Tytuł panów feudalnych w krajach mongolskich. chór Grupa artystów śpiewających na scenie. cień Osłonięta część, obszar, do którego nie dochodzą promienie słoneczne. cisa Lewy dopływ Dunaju. cmyk Sposób opisu barwy czterema parametrami (niebiesko-zielony, purpura, żółć i czerń) cyna Pierwiastek chemiczny (Sn). cynk Pierwiastek chemiczny (Zn). cyrk Budowla z areną w środku. dach Na szczycie budynku. dryl Małpa z rodziny wąskonosych. dżem Słodki przetwór owocowy. eden Raj. elba Włoska wyspa na Morzu Tyrreńskim. emir Tytuł władców arabskich. baza Elektroda w tranzystorze. dren Elektroda w tranzystorze unipolarnym. epos Przedstawia dzieje bohaterów na tle ważnych wydarzeń historycznych. erie Jezioro w Ameryce Północnej. eris Bogini niezgody (mit. grecka). esej Szkic literacki. esbo Miasto w południowej części Finlandii. etna wulkan na Sycylii. kieł Element tokarki zakończony stożkiem. tuja Krzew z rodziny cyprysowatych (żywotnik). żyła Naczynie krwionośne. żółć Wydzielina komórek wątrobowych. żołd Wypłata dla żołnierza. żnin miasto na Pojezierzu Gnieźnieńskim. żaba Przedstawicielka rodziny płazów bezogonowych. zoom Obiektyw zmiennoogniskowy. mars Planeta w układzie słonecznym. zair Państwo w środkowej Afryce (Demokratyczna Republika Konga). fons Bóg sprawujący opiekę nad źródłami (mit. rzymska). fort Polowa budowla obronna. fosa Rów z wodą otaczający obiekt broniony. ghee Masło z mleka bawolic. gobi Półpustynia rozciągająca sie na terytorium Mongolii i Chin. gont Deseczka do krycia dachów. gród Otoczona palisadą, osada obronna. gwda Prawy dopływ Noteci. gyor Miasto w północno-zachodniej części Węgier. haga Miasto w zachodniej części Holandii. hiob Biblijny mąż o nieposzlakowanym charakterze pochodzący z krainy Us. horn Przylądek, najdalej na południe wysunięty punkt Ameryki Południowej. suma Wynik dodawania. iłża Miasto w obrębie Przedgórza Iłżeckiego. imak Uchwyt ślusarski. iran Państwo na Bliskim Wschodzie. jeep Amerykańskie samochody terenowe. lato Pora roku. zima Pora roku. rano Pora dnia. kawa Jedna z używek. lena Rzeka w azjatyckiej części Rosji. lody Zimny deser. łaba Rzeka w Czechach i Niemczech. łąka Zbiorowisko traw i roślin zielnych. maar Eksplozywny krater wulkaniczny. mesa Jadalnia na statku. mila 1609,344 metra. naja Inaczej kobra. nida Rzeka w południowej Polsce, uchodzi do Wisły. obój Dęty instrument drewniany o podwójnym stroiku. okno Otwór w ścianie. ozon Odmiana alotropowa tlenu. paca W ręku tynkarza. peru Państwo położone w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. piwo Napój alkoholowy z jęczmienia, chmielu, słodu, wody i drożdży. prom Statek do przewozu ludzi, towarów oraz pojazdów. puck Miasto nad Zatoką Pucką. pula Miasto w zachodniej Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim. raca Rodzaj amunicji, pocisk sygnałowy. aalen miasto w Niemczech w Jurze Szwabskiej nad rzeką Kocher aalst miasto w Belgii w północno-zachodniej części kraju nad rzeką Dender aarau miasto w Szwajcarii. Leży w północnej części kraju nad rzeką Aare. abdul Amerykańska piosenkarka, autorka tekstów, tancerka i choreografka. abdżu Miejscowość w Górnym Egipcie nad Nilem, założona w III tysiącleciu obecnie Al-Araba al-Madfuna. adept Początkujący, praktykant(w nauce, sztuce, zawodzie. adour Rzeka w południowo-zachodniej Francji. adres Określenie, odnoszące się do miejsca zamieszkania. adula Grópa gór w Alpach Zachodnich, ze szczytem Rheinwaldhorn. adyga Rzeka w północnych Włoszech. aeral Stop aluminium z dodatkami miedzi, manganu i magnezu. afisz Inaczej ogłoszenie reklamujące, informujące o filmie, przedstawieniu teatralnym, imprezie kulturalnej itp. babka Pospolity chwast spotykany na pastwiskach, łąkach. Niektóre odmiany mają zastosowanie lecznicze. babur Protoplasta indyjskiej dynastii Wielkich Mogołów. paryż Stolica Francji. draga Statek lub barka zaopatrzona w urządzenia przeznaczone do wydobywania gruntu z dna zbiornika wodnego. agawa Uprawiana pospolicie roślina ozdobna. Stosowana też jako roślina włóknodajne. ahlen Miasto w Niemczech, na północno-wschodnim skraju Zagłębia Ruhry. akcja Bieg przedstawionych w literaturze wydarzeń. aktor Artysta grający w teatrze lub filmie. aktyn Pierwiastek chemiczny. agung Wulkan w Indonezji. akwen Obszar wodny. alarm Sygnał, najczęściej akustyczny, ostrzegający przed niebezpieczeństwem. album Publikacja ksiażkowa zawierająca np. reprodukcje dzieł malarskich. aloes Roślina ozdobna oraz lecznicza, z rodziny liliowatych. alumn Wychowanek seminarium duchownego. ałtaj System górski w Azji amant Aktor odtwarzający role kochanków. amper Jednostka natężenia prądu elektrycznego. anhui Prowincja we wschodniej części Chin. anion Jon o ładunku ujemnym. anoda elektroda dodatnia. aorta Największe naczynie tętnicze w ciele człowieka. arbuz Inaczej kawon. kawon Inaczej arbuz. areał Obszar zajęty pod uprawę. arena Kolisty plac, na którym odbywają się pokazy cyrkowe. asuan Port nad Nilem. astma Inaczej dychawica. atena Grecka bogini mądrości. ateny Stolica Grecji. athos Najbardziej na wschód wysunięty cypel Półwyspu Chalcydyckiego. atest Zaświadcza jakość produktu. atter Jezioro położone w Alpach Salzburskich. mazda Marka japońskich samochodów. dania Kraj w Europie. litwa Kraj w Europie, graniczy z Polską. rosja Kraj graniczący z Polską. węgry Kraj w Europie. awers Przeciwny rewersowi. azben Wyżyna w południowej Saharze (Niger). bajka Dla dzieci na dobranoc. balsa Lekkie drewno stosowane w lotnictwie. banan Przysmak dla małpy. baraż Dodatkowa walka, dogrywka. barka Płaskodenny statek. bessa Spadek kursów papierów wartościowych. beton Powstaje po połączeniu cementu, żwiru i wody. bigos Tradycyjna polska potrawa z kapusty i mięsa. boleń Ryba z rodziny karpiowatych. bomba Pocisk zrzucany z samolotu przeznaczony do niszczenia celów naziemnych. bosak Długi drąg zakończony ostrzem z hakiem. burak Roślina uprawna (ćwikłowy, cukrowy, pastewny). bursa Miasto w północno-zachodniej Turcji. burza Zjawisko z wyładowaniami atmosferycznymi. bzura Lewy dopływ Wisły. cache W informatyce - pamięć podręczna. cadyk Mędrzec w gminie żydowskiej. cegła Materiał budowlany w kształcie prostopadłościanu formowany głównie z gliny. chata Inaczej chałupa. chile Państwo w Ameryce Pd. chili Bardzo ostra papryczka. chiny Państwo w Azji. chleb Wypiekany z mąki, jeden z głównych pokarmów człowieka. sinus Jedna z funkcji trygonometrycznych. cyjan Bezbarwny gaz o zapachu gorzkich migdałów. czołg Silnie uzbrojony, opancerzony wóz bojowy. dakar Stolica Senegalu debel Gra podwójna. dedal Ojciec Ikara. denar Srebrna moneta bita w Rzymie. denat Człowiek, który zmarł gwałtowną śmiercią. derma Sztuczna skóra. dętka W oponie. dijon Miasto w środkowo-wschodniej części Francji, nad Saoną. dodge Marka samochodów z Detroit. doker Robotnik portowy. dorsz Ryba z rodziny dorszowatych, dowód Np. osobisty. dulka Metalowe oparcie wiosła. dywan Ozdabia podłogę. dziób Przednia część głowy ptaka. dźwig Urządzenie do przemieszczania ładunków w kierunku pionowym. egipt Państwo afrykańskie (Afryka Pn-Wsch). ekran Zabezpiecza urządzenia elektroniczne przed wpływem zewnętrznych pól magnetycznych i elektrycznych. elita Grupa ludzi uprzywilejowana wobec innych. enzym Ferment (biologia). esauł stopień oficerski w kozackich wojskach carskiej Rosji. espoo Miasto w południowej części Finlandii. essen Miasto w zachodniej części Niemiec, nad rzeką Ruhra. euryk Założyciel państwa tuluzańskiego w Galii. evora Miasto w południowej Portugalii. fakir Muzułmański asceta. midas Wszystko czego dotknął zamieniało się w złoto. palla Wierzchnie okrycie kobiece w starożytnym Rzymie. tanta Miasto w północnym Egipcie. zwrot Gwałtowna zmiana kursu (np. statku). złoże Nagromadzenie surowców mineralnych w skorupie ziemskiej. złoto Pierwiastek chemiczny o symbolu Au. zjawa Mara, straszydło. wenus Planeta w układzie słonecznym. zamsz Włochata skóra. fiżon Potrawa brazylijska, której głównym składnikiem jest fasola. wazon Inaczej flakon. flara Rakieta sygnalizacyjna. flesz Lampa błyskowa. flota Ogół okrętów wojennych lub statków handlowych. fonia Sygnały akustyczne w radiofonii i telewizji. fotel Miękki wygodny mebel do siedzenia. front Granica oddzielająca dwie wrogie armie. galia Obszar zamieszkany przez plemiona celtyckie (nazwa nadana przez Rzymian). ganek Drewniana lub murowana przybudówka budynku. gawra Legowisko niedźwiedzia. gazon Rodzaj trawnika. gekon Przedstawiciel jednej z rodzin jaszczurek. major Oficerski stopień w wojsku polskim. gładź Gładko obrobiona powierzchnia. godło Wyróżniający znak lub symbol (np. państwa). golem Olbrzym ulepiony z gliny. gopło Jezioro rynnowe w obrębie Pojezierza Gnieźnieńskiego. goryl Małpa człekokształtna, największa wśród naczelnych. gotyk Styl w architekturze. gwara Odmiana języka narodowego. habit Ubiór zakonny. hałas Męczący, niepożądany dzwięk. hanoi Stolica Wietnamu. hobby Ulubione zajęcie, konik. hodża Nauczyciel między muzułmanami. hokku Gatunek poezji japońskiej. haiku Gatunek poezji japońskiej. hokej Sportowa gra zespołowa na lodzie. homar Rodzaj stawonoga, podobnego do raka rzecznego jednak od niego większy. ibiza Hiszpańska wyspa na Morzu Śródziemnym. ikona Święty obraz malowany na desce lipowej lub dębowej. bulaj Inaczej iluminator. iława Miasto obrębie Pojezierza Iławskiego. indie Państwo w Azji. isuzu Japońska wytwórnia samochodów, założona w 1916 roku w Tokio. itaka Wyspa grecka na Morzu Jońskim. mycka Czapeczka sukienna lub aksamitna, noszona głównie przez Żydów. kaaba Świątynia w Mekce. kakao Proszek uzyskiwany z nasion kakaowca. kenia Państwo w Afryce, nad Oceanem Indyjskim. keson Skrzynia bez dna umożliwiająca przeprowadzanie robót hydrotechnicznych. kijów Stolica Ukrainy. kiper Ocenia wina. koala Ssak - torbacz ze wschodniej Australii konin Miasto nad Wartą. kośno Jezioro rynnowe na Pojezierzu Olsztyńskim. kowno Miasto w środkowej części Litwy. karat Jednostka masy używana przy opisywaniu kamieni szlachetnych. kraul Styl pływacki. lanca Broń drzewcowa jazdy, używana od XVIII w. largo W muzyce - bardzo wolne tempo. lauda austriacki kierowca Formuły 1 - Niki. legar Drewniana, mocna belka, do której mocowana jest podłoga. lepik Asfaltowy materiał izolacyjny lincz Rodzaj samosądu. łomża Miasto nad Narwią, na Międzyrzeczu Łomżyńskim. miedź Metal półszlachetny - cuprum. miraż Fatamorgana. modem Umożliwia transmisję danych cyfrowych kanałem telefonicznym. motor Spalinowy pojazd jednośladowy. nagar Twardy osad na denku tłoka w silnikach spalinowych. nepal Państwo położone w południowej Azji. niasa Jezioro w południowo-wschodniej Afryce. nisko Miasto nad Sanem, w Kotlinie Sandomierskiej. nosal Szczyt w Tatrach Reglowych (1206 m noteć Rzeka w zachodniej Polsce, uchodzi do Warty. nubia Historyczna kraina w północno-wschodniej części Afryki, między Asuanem a Chartumem. obuch Część siekiery. oflag Niemiecki obóz jeniecki dla oficerów (II wojna światowa). ogród Może być kwiatowy lub warzywny. ojców Miejscowośćna Wyżynie Olkuskiej, nad Prądnikiem. ornat Wierzchnia szata liturgiczna zakładana przez kapłana do mszy świętej. osaka Miasto w Japonii, na wyspie Honsiu. panew Część łożyska ślizgowego. paser Pośrednik nielegalnej sprzedaży. pedał Część roweru. peszt Lewobrzeżna część Budapesztu. piegi Na ładnej buzi. pięta Część stopy. pińsk Miasto w południowo-zachodniej Białorusi, u ujścia rzeki Piny do Prypeci. plaża Żwirowy lub piaszczysty brzeg morza. płuca Część układu oddechowego. podaż Ilość towaru dostarczana na rynek. rabka Miasto u podnóża Gorców. radio Urządzenie odbierające fale elektromagnetyczne i przetwarzające je na dzwięk. abadan miasto i port w Iranie nad Zatoką Perską. abakus proste liczydło. Prostokątna tablica z wyrytymi pionowymi rowkami. abakan miasto w Rosji. Leży w Kraju Krasnojarskim (Syberia Zachodnia), u ujścia rzeki Abakan do Jeniseju. abazja Zaburzenia chodzenia, brak koordynacji ruchów; występuje zazwyczaj z astazją w niektórych zaburzeniach neurologicznych. abdank Szlachecki herb polski. Srebrna, odwrócona litera M na czerwonym polu. W XIII w. herb rycerskiego rodu Awdańców. abisal Strefa rozciągająca się od około 1700 m w głąb morza. aceton Bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu. Stosowana jest jako rozpuszczalnik. achaja Kraina historyczna w Grecji, nad zatokami Patras i Koryncką. adinol Produkt przeobrażenia skał ilastych. W Polsce spotykany w Sudetach, Górach Świętokrzyskich i Karpatach. adonis Fenickie bóstwo wegetacji. adular Bezbarwna, przejrzysta odmiana ortoklazu. adwent Okres 4 tygodni poprzedzający świętoBożego Narodzenia w religii chrześciańskiej. afryka Jeden z kontynentów. europa Kontynent na półkuli północnej. bagdad Stolica Iraku. moskwa Stolica Rosji. madryt Hiszpańska stolica. bagier Statek lub barka zaopatrzona w urządzenia przeznaczone do wydobywania gruntu z dna zbiornika wodnego. agonia Okres umierania poprzedzający śmierć kliniczną. agrafa Ozdobna zapinka służąca do spinania szat agrest Jeden z gatunków krzewu owocowego. aikido System samoobrony wywodzący się ze starojapońskiej walki wręcz aiki-jitsu. akacja Wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mimozowatych. akcyza Podatek pośredni obciążający towary konsumpcyjne. aktywa Ogół składników majątkowych. teodor Obchodzi imieniny 7 lutego. adagio Wolne tempo utworu muzycznego. aleuty Przedłużenie półwyspu Alaska, archipelag górzystych wysp. allier Rzeka we Francji, dopływ Loary. alusal Sproszkowany koloidalny wodorotlenek glinu. alucol Sproszkowany koloidalny wodorotlenek glinu. aludur Stop aluminium, manganu i krzemu. alumel stop niklu, manganu, aluminium, krzemu i żelaza. aluzja Niejawne, lub niewyraźna przymówka. ałycza Śliwa wiśniowa. amager Wyspa duńska w cieśninie Sund. amfora naczynie z dwoma pionowymi uchwytami. amonit Kruszący materiał wybuchowy. andrut Wafel w postaci cienkich płatów. angers Miasto i port nad rzeką Maine we Francji. angkor Ruiny stolicy państwa Khmerów. kation Jon o ładunku dodatnim. anjang Miasto w środkowych Chinach (prowincja Henan). anyang Miasto w środkowych Chinach (prowincja Henan). katoda Elektroda ujemna. antaba Rączka, uchwyt, często zdobiony. antena Nadaje lub odbiera fale radiowe. antyle Wyspy na terytorium Ameryki Środkowej. apulia Region w południowo-wschodnich Włoszech. atrapa Imitacja towaru. peugot Marka francuskich samochodów. nissan Marka japońskich samochodów. toyota Marka japońskich samochodów. aukcja Rodzaj przetargu publicznego. czechy Kraj w Europie, graniczy z Polską. niemcy Kraj w Europie, graniczy z Polską. avalon półwysep w południowo-wschodniej części Nowej Fundlandii. avesta Miasto w środkowej Szwecji. rewers Przeciwieństwo awersu. azalia Inaczej różanecznik. azbine Wyżyna w południowej Saharze (Niger). bajkał Jezioro we wschodniej Syberii. balans Koło w zegarku, zastępujące wahadło. balkon Płyta wysunięta przed lico ściany, otoczona balustradą. bamako Stolica Mali. bambus Wieloletnia drewniejąca trawa charakteryzująca się bardzo szybkim wzrostem. baszta Wieża obronna. bączek Kręcąca się zabawka dla dzieci. bejrut Stolica Libanu. berlin Stolica Niemiec. bielak Chroniony gatunek zająca. bilion Milion milionów. blacha Walcowany na zimno lub gorąco wyrób metalowy. borneo Największa wyspa w archipelagu Malajskim. broker Inaczej makler, agent. browar Zakład produkujący piwo. brutus Rzymski polityk, jeden z zabójców Cezara. brzoza Drzewo o białej korze. budżet Stolica dochodów i wydatków. buława Oznaka najwyższej władzy wojskowej; w Polsce. caccia Ród włoskich hutników pracujących w Polsce w XVI i XVII w. cahors Wino francuskie wymagające bardzo długiego okresu leżakowania, charakteryzujące się bardzo ciemną barwą. calais Miasto nad Cieśniną Kaletańską. cannes Miasto we Francji znane z festiwali filmowych i targów płytowych. cerata Do przykrycia kuchennego stołu. cerber Stwór pilnujący bram Hadesu. chaber Kwiat - znajdziesz go w zbożu. chmiel Nadaje smak piwu. ciężar Siła, z jaką Ziemia przyciąga dane ciało. cooper Brytyjska fabryka samochodów. cukier Wyrabiany z pewnych odmian buraków lub czciny. cykuta Szalej jadowity. cyprys Zimozielone drzewo lub krzew iglasty występujący w ciepłym klimacie. czajka Czarno-biały ptak z rodziny siewek z czubkiem na głowie. ćwikła Sałatka z ugotowanych i utartych buraków. dafnia Inaczej rozwielitka. daktyl Słodkie owoce jednego z odmian palmy. datsun Marka japońskich samochodów przejęta przez Nissana. dealer Samodzielna firma mająca prawo do reprezentowania i sprzedaży produktów innej firmy. denver Miasto w Stanach Zjednoczonych, nad rzeką South Platte. desant Przerzucanie wojsk własnych na teren zajęty przez wojska nieprzyjaciela. deszcz Mokre zjawisko atmosferyczne. deuter Izotop wodoru. diesel Silnik o zapłonie samoczynnym. dłużec Jezioro w obrębie Pojezierza Mrągowskiego. dochód Różnica między przychodami a kosztami. dorada Ryba z rodziny prażmowatych. drawno Miasto na Równinie Drawskiej. drezno miasto we wschodniej części Niemiec, nad Łabą. drwęca Rzeka w północnej Polsce. dzieża Pojemnik, w którym przebiega fermentacja ciasta drożdżowego. wyciąg Ekstrakt. emisja zjawisko wysyłania cząstek. emiter Elektroda w tranzystorze. bramka Elektroda w tranzystorze unipolarnym. źródło Elektroda w tranzystorze unipolarnym. siatka Elektroda w lampie elektronowej. entree Wstępna scena baletowa w operze. epilog Końcowa część utworu literackiego. errata Wykaz błędów. eunuch Kastrat. fabuła W literaturze, splatanie się ze sobą wątków ułożonych na zasadzie przyczynowo - skutkowej. santos Miasto w południowo-wschodniej Brazylii. wiedeń Stolica Austrii. wierch Szczyt górski wg Górala. wiersz Linijka tekstu w piśmie. żywiec Miasto z polskim browarem. żyrant Poręczyciel. żuchwa Jedna z kości czaszki. żółtko W jajku. żonkil Inaczej narcyz. narcyz Inaczej żonkil. żeliwo Stop żelaza z węglem. żelazo Pierwiastek chemiczny o symbolu Fe. zodiak Zwierzyniec niebieski. ziemia Planeta w układzie słonecznym. jowisz Planeta w układzie słonecznym. pluton Planeta w układzie słonecznym. saturn Planeta w układzie słonecznym. zawoja Wieś u podnóża pasma Babiej Góry. finisz Końcowy odcinek biegu. flakon Wazon. fornal Najemny pracownik rolny. fornir Bardzo ciękie arkusze drzewa stosowane jako okleiny. fracht Potocznie ładunek statku. fraser Rzeka w zachodniej części Kanady. futbol Najbardziej rozpowszechniona zespołowa gra sportowa. galago Podrodzina małpiatek zamieszkujących Afrykę Środkową i Południową. gałacz Miasto we wschodniej części Rumunii. garbaś Jezioro w obrębie Pojezierza Zachodniosuwalskiego. gardno Jezioro obrębie Wybrzeża Słowińskiego. kapral Podoficerski stopień w wojsku polskim. genewa Miasto w południowo-zachodniej Szwajcarii. geodyn Urządzenie do badanie szybkości rozchodzenia się drgań w gruncie. girona Miasto w Katalonii. gerona Miasto w Katalonii. gomora Biblijne miasto rozpusty. sodoma Biblijne miasto rozpusty. gonder Miasto w północnej części Etiopii. gondar Miasto w północnej części Etiopii. gostyń Miasto nad rzeką Kanią. grafit Bardzo miękka odmiana alotropowa węgla. granat Ręczny pocisk rażący odłamkami. grappa Napój alkoholowy z wytłoczyn winogronowych. gurnia Miasto na Krecie z ruinami osady egejskiej. gyaros Wyspa na Morzu Egejskim (archipelag Cyklad). hantle Ciężarki do ćwiczeń mięśni. haracz Przymusowe opłacanie się. hawana Stolica Kuby. hitler Wódz III Rzeszy. ikrzak Dojrzała samica ryby, gotowa do tarła. iloraz Wynik dzielenia. imadło Uchwyt ślusarski służący do mocowania obrabianych przedmiotów. import Zakup towarów za granicą państwa. jabłoń Bardzo popularne drzewo owocowe. jaguar Drapieżny ssak z rodziny kotów. jesień Pora roku. wiosna Pora roku. jurata Kąpielisko morskie na Mierzei Helskiej. kadryl Wytworny salonowy taniec francuski. kankan Słynny francuski taniec. kassel Miasto w środkowych Niemczech nad rzeką Fuldą. komiks Obrackowe opowiadanie. koreks Puszka światłoszczelna do wywoływania błon fotograficznych. kosmos Wszechświat. kulomb Jednostka ładunku elektrycznego. laguna Płytki akwen wewnątrz atolu. lancia Włoska marka samochodów. legion Związek taktyczny w armii rzymskiej. lębork Miasto nad Łebą. libiąż Miasto na Wyżynie Śląskiej. liniał Przyrząd do kreślenia lini prostych. londyn Stolica Wielkiej Brytanii. lubawa Miasto nad Sandelą. lubeka Miasto w północnej części Niemiec. łysica Najwyższe wzniesienie Łysogór. macica Żeński narząd rodny. madera Wulkaniczna wyspa na Oceanie Atlantyckim. mazury Kraina, z pięknymi jeziorami położona w północnej Polsce. migacz Pospolicie o kierunkowskazie. mintaj Ryba z rodziny dorszowatych. montaż Łączenie podzespołów w gotowy wyrób. muflon Ssak z rodziny krętorogich, podrzędu przeżuwaczy. nieżyt Katar. nożyce Narzędzie do cięcia różnych materiałów. obejma Element mocujący wykonany zazwyczaj w postaci metalowej taśmy. ochock Miejscowość w azjatyckiej części Rosji. odcisk Zdejmowany na miejscu przestępstwa. okular Część lornetki lub mikroskopu. olecko Miasto na Pojezierzu Ełckim. oprzęd Otoczka poczwarek, niektórych gatunków owadów. organy Znany instrument z katedry oliwskiej. orlica Szczyt w Sudetach (1084 m osnowa Nici naciągnięte na ramie krosna. ósemka Łódź regatowa w wioślarstwie. pakość Miasto nad Notecią, na Pojezierzu Gnieźnieńskim. pejzaż Widok (najczęściej natury), krajobraz. pędrak Larwalna postać chrząszcza. pieprz Ważna, często stosowana przyprawa. pogoda Badaniem jej zajmuje się meteorologia. pojazd Urządzenie przeznaczone do transportu ludzi lub towarów. pokuta Rodzaj kary za przewinienia. przeor Przełożony klasztoru. malbork Miasto na północy Polski. Dawna stolica Państwa Krzyżackiego. alfabet Uporządkowany zbiór liter. abelard Poeta, filozof i teolog francuski. Przedstawiciel nominalizmu. ablucja Obmycie kielicha i palców kapłana winem i wodą po komunii. abordaż Sposób walki na morzu, polegający na podejściu okrętem do jednostki nieprzyjaciela i sczepieniu się z nią, przerzuceniu pomostów celem umożliwienia piechocie wdarcia się na pokład. abrazja Proces erozyjnego nieszczenia brzegu morza przez fale przybojowe. absolut Byt doskonały, idealny, istniejący sam z siebie, bez żadnej przyczyny czy ingerencji zewnętrznej. achtuba Rzeka w zachodniej Rosji. Lewa odnoga dolnej Wołgi. adhezja Inaczej przyleganie. adiunkt Tytuł pracownika naukowo-dydaktycznego w szkołach wyższych. admirał Stopień w marynarce wojennej. adopcja Przysposobienie osoby nieletniej przez ludzi dorosłych. aeracja Naturalna wentylacja powodowana przez wiatr oraz ciśnienie grawitacyjne. aerobus Statek powietrzny, wykorzystywany do przewozu dużej liczby pasażerów lub ładunku. aerozol Ciało stałe lub płynne rozdrobnione na niewielkie cząsteczki zawieszone w powietrzu. aforyzm Zwięzła wypowiedź, która zawiera ogólną myśl filozoficzną lub moralną. babilon Miasto w starożytnej Mezopotamii. baganda Ludność zamieszkująca tereny Ugandy. wenecja Włoskie miasto zbudowane na wodzie. baggala Szeroka łódź ze spiczastym dziobem i ściętym tyłem. agapant Pochodząca z południowej Afryki, ozdobna bylina z rodziny liliowatych. agregat Zespół sprzężonych ze sobą na stałe różnych maszyn lub urządzeń wykonujących określoną pracę. akronim Wyraz utworzony z pierwszych zgłosek lub liter innych wyrazów. akropol Część miasta lub osiedle położone na wzgórzu. aksamit Tkanina pochodząca z Indii. abwehra Wywiad i kontrwywiad armii niemieckiej. adżaria Republika w zachodniej części Gruzji. aleksja Choroba - niezdolność czytania. altówka Instrument smyczkowy, większy od skrzypiec. altoona Miasto w USA, w Pensylwanii (Appalachy). alzacja Historyczna kraina we wschodniej Francji. amaltea Nimfa, córka króla Krety, której Rea powierzyła wychowanie małego Zeusa. ameryka Kontynent na półkuli zachodniej. ametyst Kryształ kwarcu zabarwiony na fioletowo lub purpurowoczerwono. amnezja Niepamięć. amoniak bezbarwny gaz o charakterystycznym zapachu. antrakt Teatralna przerwa. apostoł Jeden z 12 uczniów Jezusa. atlanta Stolica stanu Georgia (USA). attache Urzędnik dyplomatyczny. renault Marka francuskich samochodów. cytroen Marka francuskich samochodów. aureola W chrześcijaństwie,j świetlisty otok wokół głowy osób boskich lub świętych. austria Kraj w Europie. francja Kraj w Europie. ukraina Kraj w Europie, graniczy z Polską. rumunia Kraj w Europie. autobus Duży pojazd, którego przeznaczeniem jest przewożenie wielu osób. bakista Marynarski schowek na rzeczy osobiste. balaton Nazywane jest Węgierskim Morzem. baleron Wysokogatunkowa wędlina z karkówki wieprzowej. balista Starożytna maszyna wojenna, służąca do miotania kamieni. bamberg Miasto w Niemczech nad rzeką Regnitz. baryton Głos męski o skali miedzy tenorem a basem. batavia Miejscowość w USA w pobliżu Chicago. bawarka Napój z herbaty i mleka. begonia Ukośnica - często uprawiana roślina ozdobna. benzyna Ciecz o specyficznym zapachu stosowana do napędu silników spalinowych. berdysz Szeroki topór o zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu. biebrza Prawy dopływ Narwi. bigamia Dwużeństwo. biopsja Pobranie do badania fragmentu tkanek. błonica Glon morski z typu zielenic. borówka Krzewinka z rodziny wrzosowatych o smacznych jagodach. bożnica Świątyna żydowska. briańsk Miasto we wschodniej części Rosji, nad rzeką Desną. brylant Oszlifowany diament. brystol Wysokiej jakości karton. brzanka Ryba z rodziny karpiowatych. bunkier Betonowy schron bojowy. calgary Miasto w południowo-zachodniej Kanadzie. campari Gorzka, ziołowa wódka z Mediolanu. camping Inaczej obozowisko. caracas Stolica Wenezueli. carrara Miasto w środkowych Włoszech znane z wydobywania i obróbki białego marmuru. cedynia Miejsce zwycięskiej bitwy wojsk polskich Mieszka I nad Brandenburczykami (972 r.). cerkiew Prawosławna świątynia. chalkis Miasto w Grecji, nad cieśniną Ewripos. chałupa Inaczej chata. chełmża Miasto na Pojezierzu Chełmińskim. chinina Stosowana w leczeniu malarii. chorąży Stopień wojskowy pośredni, pomiędzy podoficerem a oficerem. chwytak Część automatu służąca do przenoszenia detali lub narzędzi. ciągnik Inaczej traktor. traktor Inaczej ciągnik. cięciwa Odcinek łączący dwa punkty leżące na krzywej. cinzano Znany włoski wermut. clipper Język programowania wysokiego poziomu stosowany do tworzenia aplikacji obsługujących bazy danych w formacie dBase. clipart Obraz rastrowy lub wektorowy (informatyka). cosinus Jedna z funkcji trygonometrycznych. cukinia Odmiana dyni zwyczajnej. czarter Wynajęcie statku lub samolotu. czerpak Robocza część koparki. cześnik W Polsce szlacheckiej - opiekun piwnic panującego. czkawka Powtarzające się mimowolne skurcze przepony. czosnek Podobno skuteczny na wampira. deficyt Niedobór dochodów w stosunku do rozchodów. dotacja Okresowa lub stała pomoc finansowa. drawsko Jezioro w obrębie Pojezierza Drawskiego. drożdże Bardzo ważne gospodarce jednokomórkowe grzyby żyjące pojedynczo lub w koloniach. dworzec Np. kolejowy lub autobusowy. egoista Ktoś kto myśli tylko o sobie (samolub). eksport Wywóz towarów za granicę kraju. ekspres Np. do kawy. ekstaza Nagłe uniesienie (stan spowodowany np. poczuciem wielkiego szczęścia). ekwador Państwo w Ameryce Pd. elekcja Sposób wybierania króla. embargo Całkowity lub częściowy zakaz eksportu określonego towaru. emulsja Dwie wymieszane ze sobą ciecze nierozpuszczalne wzajemnie. ferment Enzym. epopeja Przedstawia dzieje bohaterów na tle ważnych wydarzeń historycznych. etiopia Państwo we wschodniej Afryce. etylina Etylizowana benzyna silnikowa. euforia stan nienaturalnie radosnego nastroju. kastrat Eunuch. eurazja Największy kontynent Ziemi, historycznie podzielony na dwie części. sarnath Miejscowość w północnych Indiach. wieprza Rzeka w północnej Polsce. żytomir Miasto w środkowej Ukrainie. zgorzel Rozkład martwych tkanek w żywym organizmie. zderzak Element nadwozia samochodu, łagodzi zderzenia pojazdów. folklor Twórczość ludowa. fortran Jeden z pierwszych języków programowania wyższego rzędu. fumator Przyrząd służący do wytwarzania zasłon dymnych. gabaryt Maksymalny wymiar zewnętrzny (urządzenia, budynku itp). galeria Kolekcja dzieł sztuki. gandawa Miasto w północno-zachodniej części Belgii. gaśnica Jeden ze sprzętów pożarniczych. generał Wysoki, oficerski stopień w wojsku. kapitan Oficerski stopień w wojsku polskim. georgia Stan w USA. gębacze Ryby z rodziny pielęgnicowatych. gierłoż Wieś w pobliżu Kętrzyna, znana z ruin kwatery Hitlera. giżycko Miasto pomiędzy jeziorami Niegocin i Kisajno. glasgow Miasto w północnej części Wielkiej Brytanii. głośnia Środkowa część krtani. głuptak Ptak z rzędu wiosłonogich. głuszec Ptak z rzędu kuraków. halibut Ryba z rodziny flądrowatych. halifax Miasto we wschodniej części Kanady. hamburg Miasto w północnej części Niemiec. haubica Krótkolufowe działo dużego kalibru. hipnoza Celowo wywołany stan podobny do snu. holding Grupa współzależnych spółek, w której jedna pełni rolę dominującą. hydrant Do czerpania wody w czasie pożaru. iloczyn Wynik mnożenia. różnica Wynik odejmowania. iluzjon Kino z okresu filmu niemego. indiana Stan w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. magneto Inaczej iskrownik, wytwarza impulsy prądu wysokiego napięcia w celu wywołania iskry w silniku spalinowym. jamajka Państwo wyspiarskie w Ameryce Środkowej. japonia Państwo w Azji. jełgawa miasto nad rzeką Lelupa (środkowa części Łotwy). jelgava miasto nad rzeką Lelupa (środkowa części Łotwy). jemioła Krzewinka pasożytnicza rosnąca na gałęziach drzew. kabaret Humorystyczne widowisko sceniczne. kaplica Pomieszczenie z ołtarzem. karpaty Góry w środkowej Europie. kętrzyn Miasto w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. kindżał Długi turecki nóż o prostej lub zakrzywionej głowni. klinika Jednostka wyspecjalizowanego lecznictwa zamkniętego. kofeina Alkaloid występujący w kawie. kompost Nawóz naturalny powstający podczas rozkładania związków pochodzenia roślinnego. korozja Niszczenie, utlenianie metali. krwotok Szybka utrata dużej ilości krwi. krzyżne Przełęcz w Tatrach Wysokich. lagonda Angielska wytwórnia samochodów sportowych, obecnie w unii z firmą Aston Martin. lawinia Córka Latynusa, żona Eneasza (mit. rzymska). lądolód Lodowiec kontynentalny. lizbona Stolica Portugalii. łęczyca Miasto nad Bzurą, na Równinie Łowicko-Błońskiej. migrena Bardzo intensywny pulsujący ból, zazwyczaj połowy głowy. mombasa Miasto w południowo - wschodniej Kenii. myszków Miasto nad Wartą, na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej. naczepa Rodzaj przyczepy. niemcza Miasto nad Ślęzą, na Przedgórzu Sudeckim. odsetki Naliczane przez bank od kwoty kredytu. olsztyn Miasto na Pojezierzu Olsztyńskim, nad Łyną. opactwo Na jego czele stoi opat. ostróda Miasto nad Jeziorem Drwęckim. ościeże Otacza otwór okienny. paczków Miasto nad Nysą Kłodzką, na Przedgórzu Sudeckim. palmiry Miejsce masowych mordów dokonywanych przez gestapo - wieś na krańcu Puszczy Kampinoskiej. panewka Część łożyska ślizgowego. pantera Ssak drapieżny z rodziny kotów. parapet W mieszkaniu pod oknem. parasol Zabieramy go gdy pada deszcz. pasztet Doskonały z zająca. piastów Miasto na pograniczu Równin Łowicko-Błońskiej i Warszawskiej. pilarka Obrabiarka do drewna. podkowa Mocowana do końskiego kopyta. położna Akuszerka. przełyk Część przewodu pokarmowego. abecadło Uporządkowany zbiór liter. aberdeen Miasto i port w Wielkiej Brytanii (północna Szkocja). Leży przy ujściu rzeki Dee. abolicja Powszechny akt łaski. acapulco Miasto portowe w południowo-zachodnim Meksyku. achilles Bohater IliadyHomera. Najdzielniejszy z Greków oblegających Troję. aerofony Grupa instrumentów muzycznych inaczej zwanych dętymi. aeroklub Organizacja skupiająca ludzi uprawiających sporty lotnicze. aerostat Statek powietrzny lżejszy od powietrza. afinacja Czyszczenie z domieszek. afrodyta W mitologii greckiej bogini miłości i piękności. bacewicz Polska kompozytorka i skrzypaczka (1913 - 1969). gandowie Ludność zamieszkująca tereny Ugandy. warszawa Stolica Polski. bagiński Polski działacz ruchu ludowego (1890 - 1966), nosił pseudonim Biernacki. agartala Miasto w północno-wschodniej części Indii, stolica stanu Tripura. akustyka Dział fizyki badający teoretycznie i doświadczalnie zjawiska dźwiękowe. alimenty Środki świadczone na rzecz utrzymania dzieci. amalteja Nimfa, córka króla Krety, której Rea powierzyła wychowanie małego Zeusa. ambasada Placówka dyplomatyczna. amenofis Władca starożytnego Egiptu, panujący w latach ok. 1546 - ok. 1526 (Amenhotep I). amunicja Środki bojowe stosowane do broni palnej (pociski). antygona Córka Edypa i Jokasty (mitologia greckia). aspiryna Popularny środek przeciwgorączkowy i przeciwbólowy. atlantyk Jeden z oceanów. mercedes Marka niemieckich samochodów. holandia Kraj w Europie. słowacja Kraj w Europie, graniczy z Polską. bułgaria Kraj w Europie. bankomat Urządzenie elektroniczne umożliwiające wypłacanie pieniędzy. barometr Służy do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. batyskaf Mały statek podwodny stosowany do badań głębin. benghazi Miasto w Libii nad zatoką Wielka Syrta. biskupin Znana z obronnego osiedla kultury łużyckiej, wieś w województwie bydgoskim, na Pojezierzu Gnieźnieńskim. boazeria Drewniana wykładzina ścian wewnętrznych. synagoga Świątyna żydowska. bruksela Stolica Belgi. cadillac Marka luksusowych samochodów amerykańskich. cagliari Miasto w południowej części Sardynii. callisto Piąty naturalny satelita Jowisza. calvados Wódka otrzymana po destylacji wina jabłkowego. chafadżi Miasto położone w Iraku, niedaleko Bagdadu. chingola Miasto w północnej części Zambii. cyrylica Słowiańskie pismo alfabetyczne opracowane przez Cyryla i Metodego. cysterna Duży zamknięty zbiornik do transportu cieczy. cytadela Twierdza mieszcząca koszary (często więzienie), dominująca nad miastem. czerkasy Miasto w środkowej części Ukrainy. cziatura Miasto w centralnej części Gruzji. dachówka Do pokrycia dachu. detekcja Wykrywanie, np fal radiowych. diecezja Jednostka teretorialna w kościele rzymskokatolickim. dietetyk Zajmuje się racjonalnym odżywianiem człowieka. dinozaur Przedstawiciel wymarłych gadów z triasu, jury i kredy. diplodok Dinozaur z grupy zauropodów. dogrywka Przedłużenie walki sportowej w celu jej rozstrzygnięcia. durszlak Inaczej cedzak. dysonans Niezgodne, nieprzyjemne dla ucha współbrzmienie kilku dzwięków. dywizjon Pododdział artylerii. dżakarta Stolica Indonezji. ekosfera Obszar otaczający gwiazdę, w którym panują warunki do rozwoju życia. ekstrakt Wyciąg. elewator Zautomatyzowany spichrz zbożowy. kolektor Elektroda w tranzystorze. epidemia Duże nasilenie przypadków tej samej choroby zakaźnej na określonym teretorium w określonym czasie. epilacja Usunięcie włosów z przyczyn kosmetycznych lub leczniczych. wielokąt Płaszczyzna ograniczona zamkniętą łamaną. żywotnik Krzew z rodziny cyprysowatych (tuja). żywopłot Ogrodzenie z krzewów. zrywarka Maszyna do usuwania starej nawierzchni drogowej. zoofobia Chorobliwy lęk przed zwierzętami. zmierzch Nastaje po zachodzie Słońca. martwica Rozkład martwych tkanek w żywym organizmie. zdzierak Nóż tokarski do toczenia zgrubnego. zasadzka Oczekiwanie w ukryciu na wroga lub zwierzynę. zagajnik Młody niewielki lasek. freeware Nazwa oprogramowania dostępnego za darmo. frombork Miasto nad Zalewem Wiślanym, miejsce pracy i śmierci M. Kopernika. galliari Włoscy dekoratorzy teatralni. gandhara Kraina w starożytnych Indiach garnizon Załoga twierdzy. gaskonia Historyczna kraina w południowo-zachodniej Francji. giełczew Lewy dopływ Wieprza. gisborne Miasto w Nowej Zelandii. głuchota Utrata zdolności słyszenia. górażdże Wieś na styku wyniesienia Chełmu i Niziny Śląskiej. Z zakładami przemysłu wapienniczego oraz cementownią. grzejnik Urządzenie, które emituje energię cieplną. grzybica Zakaźna choroba skóry. haiphong Miasto w północnej części Wietnamu. heblarka Do strugania drewna. hereford Bydło hodowane dla mięsa w Anglii (XVIII i XIX w.). himalaje Pasmo górskie w Azji Południowej. hipolita Królowa Amazonek (mit. grecka). hipoteza Przypuszczenie, nie sprawdzone twierdzenie. hokkaido Wyspa w archipelagu Wysp Japońskich. holownik Mały, zwrotny statek o silnikach bardzo dużej mocy, stosowany do holowania barek. honduras Państwo w Ameryce Środkowej. hongkong Była brytyjska kolonia w Azji Wschodniej, obecnie pod władaniem Chin. hydrofon Odbiera fale dzwiękowe rozchodzące się w wodzie. igielnik Szkarłupień, zamieszkujący Morze Czerwone, Ocean Spokojny, Ocean Indyjski oraz zachodni Ocean Atlantycki. ignitron Trójelektrodowa lampa elektronowa z ciekłą katodą rtęciową. internet Globalna sieć komputerowa. izoterma Linia łącząca punkty o tej samej temperaturze. jarmułka Czapeczka sukienna lub aksamitna, noszona głównie przez Żydów. jarząbek Ptak z rodziny głuszcowatych. jaskinia Naturalna pustka skalna. południe Pora dnia. jordanów Miasto w obrębie Beskidu Makowskiego, nad Skawą. kalenica Górna pozioma krawędź dachu. kamerton Przyrząd do strojenia instrumentów. kamikaze Boski wiatr - japońskie samoloty do ataków samobójczych. kanister Przenośny pojemnik na wodę lub paliwo. kaskader Wykonuje za aktora niebezpieczne sceny w filmie. katowice Miasto na Wyżynie Śląskiej. kiełbasa Wyrób wędliniarski. klasztor Miejsce życia zakonników. kolorado Rzeka w USA i Meksyku. kopernik Wybitny polski astronom (1473 - 1543). langusta Jeden ze skorupiaków morskich. lądownik Lądująca część statku kosmicznego. majdanek Dzielnica Lublina, miejsce masowej zagłady w czasie II wojny światowej. motocykl Spalinowy pojazd jednośladowy. nadwozie Inaczej karoseria. naleśnik Cienki placek smażony na patelni. narzecze Gwara, dialekt. naskórek Wierzchnia część skóry. niedzica Miejscowość nad Dunajcem, na granicy Pienin i Pogórza Spisko - Gubałowskiego. nowogród Miasto nad Narwią, na Międzyrzeczu Łomżyńskim. obrączka Zakładana na palec w dniu ślubu. odaliska Biała niewolnica w haremie sułtańskim. oryginał Nie falsyfikat. palisada Ogrodzenie z ostro zakończonych, drewnianych pali. parafina Stosuje się ją do wyrobu świec. pieszyce Miasto u podnóża Gór Sowich w Sudetach. półwyrób Nie skończony wyrób, przeznaczony do dalszej obróbki. przesmyk Wąski pas lądu pomiędzy dwoma akwenami wodnymi. przepona Mięsień, który oddziela jamę klatki piersiowej od jamy brzusznej. psiarnia Mieszkanie dla psów. pszczyna Miasto nad Pszczynką. abakaliki miasto w Nigerii, leży w południowej części kraju, na wschód od Enugu. abbasydzi Dynastia 37 kalifów arabskich wywodząca się od Abbasa, krewnego Mahometa, panująca w Bagdadzie (750-1258). abbeville Miasto we Francji, w Pikardii. Leży w północno-wschodniej części kraju, nad rzeką Sommą. abdykacja Dobrowolne lub przymusowe zrzeczenie się przez panującego władzy i przysługujących mu z tego tytułu praw. aerofagia Nawykowe połykanie powietrza. aerofobia Chorobliwy lęk przed powietrzem. babirussa Dzika świnia z bagnistych lasów i moczarów Indonezji. badylarka Gatunek myszy występujący w Eurazji. budapeszt Stolica Węgier. agamemnon Bohater Iliady Homera, naczelny wódz Achajów pod Troją. aglomerat Skała piroklastyczna składająca się z okruchów skał scementowanych lawą i popiołem wulkanicznym. agregacja Proces łączenia cząstek ciała stałego. akropolis Część miasta lub osiedle położone na wzgórzu. aksamitka Roślina wywodząca się z Ameryki Środkowej. achondryt Meteoryt kamienny. adamaszek Tkanina jedwabna (jednobarwna), lniana albo bawełniana o splocie atłasowym. agrawacja Wyolbrzymianie objawów chorobowych. agronomia Całość wiedzy o gospodarstwie rolnym. aluminium otrzymywany z boksytów metaliczny glin. ambasador Przedstawiciel dyplomatyczny najwyższej rangi. amputacja Odjęcie całego lub części narządu. analeptyk Lek pobudzający ośrodki mózgowe - środek cucący. andaluzyt Odmiana polimorficzna krzemianu glinu. antwerpia Miasto w północnej Belgii, nad rzeką Skaldą. antypatia Uczucie niechęci. atmosfera Jednostka ciśnienia. hiszpania Kraj w Europie. autopilot Inaczej samoster. bangueulu Jezioro w środkowej Afryce (Zambia). barcelona Miasto w północno-wschodniej Hiszpanii. bełchatów Miasto z kopalnią węgla brunatnego. białystok Duże miasto nad rzeką Białą. brukselka Mała kapustka. bydgoszcz Miasto w Kotlinie Toruńskiej nad rzeką Brdą. centurion Dowodził centurią w wojsku rzymskim. chłodnica Wymiennik ciepła, służący do schładzania płynów. chruściel Ptak z rzędu żurawiowatych. ciśnienie Siła działająca na jednostkę powierzchni prostopadle do niej. correggio Malarz włoski z przełomu renesansu i manieryzmu (Antonio Allegri). cukrownia Zakład produkcji cukru. czarnolas Wieś, w której żył i tworzył Jan Kochanowski. dalajlama Najwyższy zwierzchnik lamaizmu. artretyzm Dna. dyktatura Sprawowanie rządów w sposób absolutny. dyskietka W informatyce - dysk elastyczny. dysleksja Zaburzenia w umiejętności czytania. elektroda Anoda lub katoda. encyklika List otwarty papieża do biskupów i wiernych. depilacja Usunięcie włosów z przyczyn kosmetycznych lub leczniczych. excalibur Miecz króla Artura. wieliczka Słynna kopalnia soli w Polsce. żytomierz Miasto w środkowej Ukrainie. żaglowiec Statek o napędzie żaglowym. formierka Maszyna do wykonywania form odlewniczych. fortepian Strunowy, klawiszowy instrument muzyczny. fotodioda Dioda półprzewodnikowa, której prąd zaporowy zmienia się wraz z intensywnością oświetlenia. fundament Element budowlany, na którym spoczywa cały ciężar budynku. galaktyka Skupisko gwiazd. ganimedes Czwarty satelita Jowisza. garderoba Pomieszczenie do przechowywania odzieży. pułkownik Oficerski stopień w wojsku polskim. plutonowy Podoficerski stopień w wojsku polskim. gipsatura Ozdoba z gipsu lub stiuku. głubczyce Miasto w obrębie Płaskowyżu Głubczyckiego. gołoborze Zbocza gór pokryte rumoszem skalnym gramatyka Nauka o języku. grochówka Zupa z łupanego grochu, gotowana na wędzonce lub kiełbasie. hedonista W swoim życiu kieruje się tylko poszukiwaniem przyjemności. idealista Marzyciel, człowiek postępujący zgodnie z wzniosłymi celami. indonezja Wyspiarskie państwo w Azji. inicjacja Wtajemniczenie. intercyza Przedślubna umowa majątkowa . islamabad Stolica Pakistanu. jastarnia Miasto na Mierzei Helskiej. kamczatka Półwysep w północno - wschodniej Azji. kluczbork Miasto na Nizinie Śląskiej. koloratka Biały kołnierzyk noszony przez duchownych chrześciańskich. kołobrzeg Polskie miasto nad morzem Bałtyckim. kompresor Inaczej sprężarka. sprężarka Inaczej kompresor. koronacja Akt publicznego przekazania monarsze insygniów królewskich. krążownik Duży okręt wojenny. mikrofale Fale elektromagnetyczne o długość od 30 cm do 1 mm. oblęgorek Wieś u podnóża Pasma Oblęgorskiego w Górach Świętokrzyskich. odgromnik Inaczej piorunochron. olsztynek Miasto na Pojezierzu Olsztyńskim. palenisko Część pieca przygotowana do spalania paliwa. pieczarka Popularny grzyb. podpłomyk Placek pieczony bezpośrednio na blasze kuchennej. polinezja Grupa wysp w środkowej części Oceanu Spokojnego. przysucha Miasto na pograniczu Równiny Radomskiej i Garbu Gielniowskiego. abstrakcja Pojęcie oderwane od rzeczywistości. adiustacja Przygotowanie rękopisu do druku poprzez sprawdzenie merytoryczne, ortograficzne oraz opracowanie stylistyczne. adwentyści Protestancka grupa wyznaniowa, oczekująca powtórnego przyjścia Jezusa Chrystusa. afganistan Państwo w południowo-zachodniej Azji. afrodyzjak Środek pobudzający seksualnie. bagrownica Statek lub barka zaopatrzona w urządzenia przeznaczone do wydobywania gruntu z dna zbiornika wodnego. agorafobia Chorobliwe unikanie otwartej, szerokiej przestrzeni. agramatyzm Niezdolność tworzenia prawidłowych form gramatycznych. agrochemia Nauka badająca żyzność gleby. akumulacja Gromadzenie się. akumulator Ogniwo elektrochemiczne. akupresura Jedna z metod leczniczych i profilaktycznych pochodząca z Dalekiego Wschodu (Japonia), rodzaj masażu. admitancja Pozorna przewodność elektryczna. alkoholizm Coroba wywołana długotrwałym nadużywaniem alkoholu. amalgamaty Stopy rtęci z metalami. astronomia Nauka zajmująca się obiektami pozaziemskimi. bezsenność Brak snu. białowieża Wieś w województwie białostockim, nad Narewką. obozowisko Inaczej camping. chromatyna Podstawowy składnik chromosomów. ciemiernik Bylina z rodziny jaskrowatych. copacabana Słynna dzielnica Rio de Janeiro. cytokineza Podział cytoplazmy. deklaracja Publiczne oświadczenie, manifest. demokracja Termin określający ludowładztwo. dielektryk Izolator elektryczny. drylownica Maszyna służąca do usuwania pestek. dzierlatka Ptak z rodziny skowronków (śmieciuszka). ekshumacja Wydobycie zwłok z grobu (np. w celu przeprowadzenia badania sądowego). elektrolit Ciecz przewodząca prąd elektryczny. epicentrum Miejsce na pow. skorupy ziemskiej usytuowane bezpośrednio nad ogniskiem trzęsienia. fotografia Dziedzina techniki zajmująca się otrzymywaniem obrazów na materiałach światłoczułych. giełczewka Lewy dopływ Wieprza. gwintownik Narzędzie do nacinania gwintu w otworach. heraklejon Świątyia poświęcona Heraklesowi. hipokrates Ojciec medycyny z Kos, lekarz grecki. hofmeister Jeden z najwybitniejszych biologów, odkrywca przemiany pokoleń u roślin. hydrologia Nauka zajmująca się zjawiskami związanymi z obiegiem wody. iluminator Inaczej bulaj. implikacja W logice - wynikanie. impotencja Niemoc płciowa. kalkulator Liczydło elektroniczne. konfiskata Przejęcie mienia na rzecz państwa. lubaczówka Rzeka w południowo-wschodniej Polsce. magnetowid Do zapisu obrazu i dzwięku na taśmie magnetycznej. papierówka Drewno przeznaczone do wyrobu masy celulozowej. przepiórka Ptak z rodziny bażantowatych. abakanowicz Polska artystka plastyczka. Tw. tzw. abakanów - serii przestrzennych kompozycji olbrzymich rozmiarów. abstynencja Powstrzymywanie się od używania lub przyjmowania czegoś. aerostatyka Dział fizyki, który zajmuje się badaniem równowagi gazów. pogłębiarka Statek lub barka zaopatrzona w urządzenia przeznaczone do wydobywania gruntu z dna zbiornika wodnego. agalmatolit Minerał, zbita odmiana pirofyllitu. akcelerator Urządzenie służące do przyspieszania cząstek naładowanych. akupunktura Metoda lecznicza pochodząca ze Wschodu, polegająca na wkłuwaniu w skórę srebrnych lub złotych igieł. alkmeonidzi Ród eupatrydów ateńskich(starożytne Ateny) amortyzator Element tłumiący drgania lub uderzenia. różanecznik Inaczej azalia. benedyktyni Zgromadzenie zakonne, założone przez św. Benedykat z Nursji. beresteczko Masto na Ukrainie w obwodzie Wołyńskim. chłodziarka Urządzenie stosowane do obniżania temperatury poniżej temperatury otoczenia. cybernetyka Nauka zajmująca sie zagadnieniem sterowania i samosterowności. cykliniarka Maszyna do wyrównywania podłóg drewnianych. częstochowa Miasto w Polsce z Sanktuarium Matki Boskiej na Jasnej Górze. rozwielitka Inaczej dafnia. dziesięcina Średniowieczna danina na rzecz Kościoła. elektronika Nauka zajmująca się wykorzystaniem zjawisk ruchu swobodnego elektronów w próżni, gazach i ciałach stałych. poręczyciel Żyrant. heterofilia Wykształcenie u tej samej rośliny różnego rodzaju liści. induktancja Indukcyjny opór bierny. informatyka Nauka zajmująca się budową komputerów, ich eksploatacją oraz programowaniem. jurysdykcja Prawo sądzenia. Uprawnienie do rozstrzygania spornych spraw. fatamorgana Miraż. ożaglowanie Zespół wszystkich żagli statku żaglowego. pensylwania Stan w północno-wschodniej części USA. półfabrykat Nie skończony wyrób, przeznaczony do dalszej obróbki. abolicjonizm Ruch społeczno-polityczny w XVIII-XIX w., zabiegający o zniesienie niewolnictwa. absolutorium Poświadczenie odbycia studiów w uczelni wyższej. aeroakustyka Nauka zajmująca się badaniem dzwięku wytworzonego przez przepływający gaz. agrobiologia Nauka, która zalmuje się badaniami biologicznych podstaw uprawy i hodowli roślin oraz zwierząt. ambiwalencja Równoczesne, przeciwstawne nastawienie uczuciowe. ambulatorium Zakład udzielający ogólnej pomocy medycznej. astronautyka Nauka zajmująca się poznaniem kosmosu. kosmonautyka Nauka zajmująca się poznaniem kosmosu. pięściarstwo Inaczej boks. chrzcielnica Zbiornik z wodą święconą w kościele. ludowładztwo Inaczej demokracja. inkryminacja Zarzut, oskarżenie. piorunochron Chroni budynek przed uderzeniem pioruna. Czajka szponiasta (Vanellus spinosus), ptak z rodziny siewek, żyjący w północnej i wschodniej Afryce i na Bliskim Wschodzie, na terenach otwartych, porośniętych niską trawą, w pobliżu wód. Osiąga 26 cm długości. Grzbiet i skrzydła szarobrązowe, najdłuższe lotki - czarne, na białej głowie czarna "czapeczka", dziób czarny, policzki i szyja białe, od dzioba do piersi przechodzi czarna wstęga na białym tle, przód ciała, boki i ogon czarne. Czajka szponiasta odżywia się małymi bezkręgowcami, gł. owadami. Określenie "szponiasta" pochodzi od błędnej interpretacji zachowania się tych ptaków, pochodzącej od badaczy XVIII w., którzy sądzili, że czajka szponiasta zmusza krokodyle nilowe do otwarcia paszczy, kłując je rzekomo kolczasto zakończonymi skrzydłami. Rok 2006: Obserwacje 2006 Rok 2007: Obserwacje 2007 - 1. i 2. kwartał, Obserwacje 2007 - 3. i 4. kwartał Rok 2008: Obserwacje 2008 - 1. kwartał, Obserwacje 2008 - 2. kwartał, Obserwacje 2008 - 3. kwartał, Obserwacje 2008 - 4. kwartał Rok 2009: Obserwacje 2009 - 1. kwartał, Obserwacje 2009 - 2. kwartał, Obserwacje 2009 - 3. kwartał, Obserwacje 2009 - 4. kwartał Rok 2010: bieżące obserwacje Łódź-Rogi Po ochłodzeniu spory przelot; ponad 1100 ptaków w niespełna 4 godziny: 702 zięby, 250 szpaków, 30 kawek, po 28 jerów i sosnówek ... paszkot, trzmielojad itp (18 gatunków) Łukasz Krajewski i Tomasz Kłys Dolina Neru w Górze Bałdrzychowskiej (LD45) Z ciekawszych to 2 srokosze, 2 zimorodki, 1 jastrząb, 10 kszyków oraz 3 przelatujące duże mewy. k. kowalczyk i d. bojanowski Jeziorsko Między Tomisławicami a Jeziorskiem świstunka odzywająca się jak Nie pozwolił na siebie szczegółowo popatrzeć, ale ogólny wygląd zgadza się. Mam nagrany głos kontaktowy, ale nie mam narzędzi, żeby oddzielić go od video i odszumić. Może ktoś pomoże? Mogę Pietrzak Sam wyglad niewiele daje, bo jak pokazuja najnowsze publikacje jest on zmienny niesamowicie, natomiast glos jest diagnostyczny. Jak masz to podeslij, posluchamy i udostepnimy innym. Pzdr. M. Faber Zalewy w Łęczycy W tym roku pod względem ptasim tragedia. Praktycznie same krzyżówki (prawie 60), kilka łysek i 1 mewa śmieszka imm. Nawet perkozów nie ma a co roku zawsze było kilka par i wydaje mi się że za rok sytuacja się nie poprawi. Tomek Lis Borów Na spuszczonym dużym stawie 22 kuliki wielkie :) pozdrawiam Mateusz Zduniak Poddębice Po mieście lata piżmówka, samica (?), aktualnie pasie się w ogródku przedszkola w centrum miasta. Powariowały te ptaki? sylwek i kacper. Piorunów k. Kwiatkowic Ibis szkarłatny trafił w końcu do ZOO. Przywieziony został nie z terenu Łodzi ale odległego ok. 30 km Piorunowa. Ciekawe czy sam tam trafił? Tomek J. Jeziorsko- cofka zbiornika Poziom wody w zbiorniku systematycznie ale nie gwałtownie opada. W stosunku do ubiegłego tygodnia liczba biegusów wzrosła 10-krotnie :-) biegus zmienny- ok. 200, biegus malutki- 5, b. krzywodzioby - 4, piaskowiec- 1juv, kamusznik -1juv, ponadto 7 szlamników rdzawych, 18 siewnic, ok. 330 siewek złotych, mewy małe - 2juv, bocian czarny- 9, czapla nadobna- 1, kazarka-1, nurogęsi- ponad 200 w jednym stadzie, bielik- 1ad, co najmniej 3 im. Ponadto duże ilości mew, kaczek w których rzuca się w oczy spory udział świstunów, łabędzi, gęsi- na razie jedynie gęgaw, kormoranów i czapli białych. Obóz łapie sporo ptaków na odsłaniających się łaszkach z błota a dominują w tym biegusy zmienne i bekasy. A cofkę zwiedzali Anka oraz Tadeusz M. Łódź Rogi Nadal całkiem przyjemnie, choć czekam na ochłodzenie. 122 zięby, 96 szpaków, 39 dymówek, 39 czyży, 21 modraszek, 10 myszołowów, 10 sosnówek, 6 gawronów, po3 kormorany, bogatki i mewy sp., po1 pokrzywnicy i Kalinko, Dziś udało mi się odczytać kolorowy plastik na pustułce (Tomku/Bartku to Wasza sprawka, prawda?), poza tym sporo lecących wróblaków; świergotki drzewne i łąkowe, lerki. Na osadnikach 2 samotniki, grupa remizów, czapli białej tym razem brak (siedziała Łódź Rogi Już zupełnie przyjemny przelot jesienny ( 77 szpaków, 52 dymówki, 34 czyże, 31 modraszek, 26 zięb, 15 oknówek, 14 sosnówek, 12 grzywaczy, 6 pokrzywnic, 6 skowronków, 5 świergotków drzewnych, 4 raniuszki, 4 pustułki, 4 szczygły, 3 trzmielojady, 1 pliszka siwa, 1 św. łąkowy, 1 kwiczoł i 1 myszołów. Pzdr. Łukasz Krajewski numer obrączki fot. ŁK pustułka z obrączką fot. ŁK pustułka w akcji fot. ŁK - Ner pod Klementowem k. Poddębic rodzina kląskawek w ilości 6 sztuk nadal obecna. sylwek lisek pod Chropami k. kowalczyk - okolice Skierniewic Szybko przelatujący orlik krzykliwy na południe. - okolice Rossoszycy Szybko przelatujący drzemlik na południe. Tomek J. - ...choć pogoda nie dopisała i przeszkodzili wędkarze...czaple pozowały poza tym 5 zimorodków, duże stada czapli białych, łysek, kaczek no i 2 wielkie psy które podeszły mnie od dla kolegi z synem + ich łódka... (ja w kapeluszu) Fornalczyk Jeziorsko cofka żółtonogie z Jeziorska, nie widać tego za dobrze ale ta z prawej jest jaśniejsza. AK Wody nadal sporo, a siewek jak a ten czas roku niewiele, innych ptaków morze. czapla biała- 178 w jednym stadzie (w tzw. wielkiej zatoce) z towarzyszeniem 16 bocianów czarnych; czapla nadobna-2, kazarka została 1, mewa mała- 2 juv, mewa żółtonoga- 9ad w tym jedna wyglądająca na jasnopłaszczową, rybitwa wielkodzioba- 2ad + 1juv,ostrygojad -1, biegus malutki-5, biegus zmienny -17, kamusznik -1juv.,spore stadka sieweczek obrożnych, kwokaczy, brodźców śniadych, obecne też kuliki wielkie, bataliony, łęczaki i spore ilości bekasów. Poza tym 4 im. Walewice Przedwieczorne odwiedziny. Tylko jeden staw bez wody, na którym nie za dużo siewkowców: sieweczki obrożne, bataliony, łęczaki i kszyki. Z rzadszych ptaków: dorosła mewa żółtonoga, 2 rybołowy, dorosły bielik, bocian czarny. Przeglądałem też trochę ptaki na pobliskich zaoranych polach, ale tam tylko czajki, szpaki i 1 batalion. I coś co ucieszy pewnie Radka labędź niemy z żółtym plastikiem na prawej nodze FT69 i jeszcze ok. 25ad. na stawach i rodzinka z 5 juv. Pozdrawiam: Tadek Musiał Jeziorsko i stawy w Pęczniewie czapla biała 55 k. tamy oraz ok. 220 na cofce, czapla nadobna 3 (2 ad., 1 im.?(ciemny dziób, z bliska z ciemnoszarą nasadą), bocian czarny 17, kazarka, świstun, żuraw 5 ad. (pola k. Luboli), ostrygojad, kamusznik, biegus zmienny ok. 15, 4, kulik wlk., krwawodziób, mewa mała juv., jerzyk, kobuz (stawy). policzyłem kszyki na jednym "stanowisku" lunety - ok. 110,to ile ich jest w rzeczywistości? na tamie 15 mew pospolitych - 2 z czerwonymi plastikami: T220 i T229. może ania coś dopisze? została dłużej. pozdrawiam sylwek i kacper dobre liczenie. powala 17 (gdzie ?). Gdy szedłem poza błotem i cofką, na kanałach ok. 35 kszyków. Szacunkowo więc ok. min.(!) 150. osadniki Kalinko; nadal czapla biała, 5 perkozków, kilkanaście świergotków łąkowych (czekam na inne...), pokląskwy, gąsiorki. A także szczekające sarenki i odzywające się rzekotki. Łódź-Rogi; z przelotnych szponiastych: rybołów, trzmielojad, krogulec i myszołów. Poza tym bardzo skromnie: 80 dymówek, 8 oknówek, czyż itp. Pzdr, ŁK Park 3-go Maja Wedle informacji z Leśnictwa Miejskiego w godzinach przedpołudniowych na terenie parku przebywał łoś. Natychmiastowy desant w celach poszukiwawczych zaowocował jedynie obserwacjami o zgoła odmiennym charakterze. pozdrowienia Dolina Prosny k. Łubnic Rybołów - 1, Kania czarna - 2, Błotniak stawowy - 1 samica, Błotniak popielaty/zbożowy - 1 samica, Myszołów - 1 Chyba dobra pogoda sprzyjała przemieszczaniu się tym drapieżnikom. Z pozdrowieniami Sławek Pawlak Jeziorsko Jak mówi XXI przykazanie: Nie będziesz omijał obozu na Jeziorsku! Nieładnie Tomku, że nie odwiedziłeś obozu. Spotkalibyśmy się. A uroczym wieczorem 9. na błotku 1350 nocujących gęgaw, kazarka, 2 czaple nadobne, zwarte stadko 51 sieweczek obrożnych wraz z biegusem rdzawym oraz kilkoma biegusami zmiennymi i malutkimi. Rankiem zaś znów pojedyncza kazarka, szlamik rdzawy, ostrygojad, kilkanaście siewek złotych i 2 młode rybitwy białoskrzydłe itd. Tomek J Obiecuję się poprawić! Stało się jednak tak, jak zamierzałem: mamy nieco bardziej kompletny przegląd tego co się dzieje na zbiorniku. Następnym razem może wstąpię z przyjemnością. Tomek P. A czy da się gdzieś na cofce rozłożyć z namiotem/siatką maskującą? Da się dojść z obozu do jakiegoś miłego i bezpiecznego błotka, żeby pofotografować ptaszorki? Będę wdzięczy za odpowiedź :) Pasikowski Pewnie, że się da, robi to wiele osób. Zwykle wybierają miejsca na granicy krzaków gdy woda nie jest daleko i siedzą "obudowani" wierzbowym domkiem. Nie wiem dokładnie jaki teraz jest poziom wody ale nawet jeśli spadła dużo na łachach są pieńki albo miejsca gdzie błoto nie wciąga. Musisz po prostu zgłosić się do obozu a stamtąd zrobić rozeznanie z pomocą stałych bywalców. Anka. Jeziorsko A ja właśnie wybrałem się specjalnie na wróblaczki i mam poczucie sporej pustki, pewnie jeszcze za wcześnie. Aby nie dublować i nie zakłócać pracy obozu ;) nawet nie wchodziłem na błotko... Trasa: Brzeg dolny, przez most do Tomisławic. Wróblaczków niestety mało i nic niezwykłego. Napotkane drapieżniki: myszołów - 1, błotniak stawowy - 1, rybołów - 1, krogulec - 1, jastrząb - 1 (zaczajony nad niczego nie podejrzewającym obozowiczem wyplątującym pliszkę z sieci), rybołów - 2 ad., sokół wędrowny - 1 (dziwniwnie wbijający się w krzew wierzby, koło Tomisławic). Niedaleko Glinna podgorzałka. Nie mogłem darować sobie odwiedzenia rarytasów - ibis i orlica nadal w stałym miejscu. Tomek Pietrzak chyba tylko jeden świety ptak Egiptu,ale stara się pięknie czapla nadobna w rejonie białowąse i zwyczajne nadal na zbiorniku i razem z gąsiorkami,stadami jaskółek wszelakich,trelem piecuszka przypominają wiosnę. To stada szpaków,szczygłów,pliszek i skowronków oznaczają zbliżającą się znów coś ciekawego przed wypad do Siedlątkowa,zwłaszcza dla na Jeziorsko,ptaki są blisko i może trafi się coś rzadkiego. Tomek Stoszek Czolem! obserwowalem i sfocilem swobodnie latajacego zurawia stepowego na lakach przy ul. Podchorazych. Pisalem o tym na liscie PTAKI. Przejechalem po okolicy i znalazlem dom na podworku, którego bylo cale stado zurawi stepowych, zurawie koroniaste i wiele innych tego typu ptakow. Nie wchodzilem nie pytalem co tam jeszcze goscie maja, bo to nie moja dzialka, ale z tego miejsca do Wilenskiej nie daleko, wiec stawiam na ta hodowle. Pozdrawiam - Marcin Faber. No proszę - trzeba czytać listę PTAKI. W takim razie rzeczywiście pewnie to właśnie miejsce sieje egzotami. Ptaszek przeskoczył tylko ogród botaniczny, kawałek osiedla i więc zagadka który był dawniej z tych okolic mówił o jakiś straszliwym latyfundium. Ale może to nie to miejsce. Ciekawe co ucieknie jeszcze? Jak bedzie tak dalej, może otworzyć jakieś biuro wycieczek birdwatcherskich? Tomek J. Ibis jest naprawdę ładny i trzeba dodać że mieszkańcy osiedla pilnują ptaszka non-stop i odkarmiają chlebem :-). AK Jeszcze jedno zdjęcie ibisa. Chociaż to "drób"' to pięknie się prezentował na tle zieleni. Pozdrawiam Janek Fuss A udało się jakoś dojść po obrączce skąd uciekł ten delikwent? MZduniak No niestety, takie hodowlane obraczki sa absolutnie powtarzalne. Musiałby taki ktoś kto starcił ptaszka się ujawnić. Tomek J. Łódź No i stało się. Widzieliśmy go. Zdjęcia ładne bardzo zrobił i zamieści je Janek Fuss. Na razie kiepściutkie moje. Ibis szkarłatny przy śmietniku na ul. Wileńskiej 14 b. Ptak ma kolorową obrączkę co jak myślę upewni wszystkich w tym, że jest z hodowli i nie pokonał Atlantyku. Szkoda prawda? A w moim zaokiennym gnieździe grzywacza młode uzyskały już lotność ale są przy gniazdku. Tomek J. Łódź - Retkinia Brzmi to może cokolwiek fantastycznie, ale nalot chyba-ibisów trwa. Tym razem kilka osób - w tym specjalnie w tym celu wysłany pracownik ZOO - widziało na Retkini chyba-ibisa o szkarłatnej barwie. Na pewno nie jest to uciekinier z łódzkiego ogrodu, bo tu jedyny ibis szkarłatny siedzi sobie w klatce. Ptaka do ZOO zgłoszono jako flaminga. Na miejscu okazało się, że jest inaczej. Ibis był widywany w rejonie Wróblewskiego, Wileńskiej i tzw. bocianów. Ptak swobodnie latał i podobno przesiadywał nawet na drzewach. Dlatego zachęcam wszystkich Łodzian, a szczególnie mieszkańców Retkini do poszukiwań. Nie ma chyba niestety żadnej fotografii - a może ktoś "niezaangażowany" zrobił i jutro w gazecie o tym przeczytamy. Darz Ibis Tomek Janiszewski Psary,Rydwan,Okręt Moja przed zmierzchowa wizyta po dłuższej przerwie nie przyniosła rewelacji jednak na przydrożnym stawie w Psarach naliczyłem 43 czaple białe 35 siwych 21łabędzi niemych kilka perkozów i dużo mew. Na Rydwanie podobnie ale dużo łyski oraz chyba już stały widok kormoranów i mew. POZDRAWIAM Stefan Lewandowski Jeziorsko Popołudniowe wieści ze zbiornika: za tamą udało się wypatrzeć pojedynczego ibisa pasącego się na trawniku, pośród tui. Na stawach w Pęczniewie rybołów, a pod Tomisławicami 'rdzawa' krzyżówka imitująca kazarkę :) PS. Zwróciliście uwagę, co dzieje się na drodze Lutomiersk-Szadek? Praktycznie 90% drzew wzdłuż drogi jest ponumerowane (po jednej strony numerki do ponad 600, po drugiej ponad 400, czyli razem ponad 1000(!) drzew) i przeznaczone do wycinki! Drogę remontują, ale nie widać żeby ją także poszerzali, więc wycinka jest bezsensowna, zwłaszcza że owe drzewa nie są bezpośrednio przy drodze tylko za rowem...aż się płakać chce.. pozdrawiam Mateusz Zduniak Poddębice, oczyszczalnia Na wysokości oczyszczalni widziany był kobczyk K. Kowalczyk 2./ Jeziorsko jak zawsze choć nie tylko Polecam gorąco, póki ciepło i słonecznie, wypad wieczorny na zbiornik. Przepięknie na noclegowisko zlatują się żurawie - na razie ponad 400. Wystarczy dotrzeć do obozu, a stamtąd miła załoga na pewno pokieruje. wieczorem na noclegowisku, poza tym setki gęsi, ok. 35 kulików wielkich. A nieco wcześniej ponad 200 czapli białych. Widoki imponujące. Na cofce z rzadszych siewek były 2 ostrygojady i prawie komplet biegusów: zmienny, malutki, krzywodzioby, rdzawy i płaskodzioby (no poniosło mnie, bo trochę do kompletu brakuje). Z rarytasków 2 czaple nadobne i 4 kazarki. Rano koło Rossoszycy żerująca na leszczynie orzechówka, ale z tych płochliwych. Już na zbiorniku w porciku w Skęczniewie orlica, a poniżej tamy ibis czczony. Poza tym sporo mew w tym kilka złośliwych z obrączkami. Tomek J., Radek W, Bartuś L, Tadek M. i Ola - Odpowiadam w sprawie stawu na Rokiciu przy ul. Odrzańskiej - wpis o bernikli rdzawoszyjej, ponieważ niefortunnie był usytuowany na dole strony, przypadkowo zobaczyłem w niedzielę w nocy i w poniedziałek tam pojechałem - oczywiście po gąsce nie było już śladu. Ale miejsce to w ogóle rekomenduję wiosną - staw ów sąsiaduje z trzcinowiskiem, gdzie lęgowymi ptakami są błotniak stawowy, brzęczka, wodnik, rokitniczka, trzcinniczek, remiz, gdzie zalatują regularnie bocian czarny, czapla siwa, uszatka, krogulec, kruk, myszołów, gdzie namierzyłem też m. in. orlika krzykliwego, dzięcioła zielonosiwego, dudka, dziwonię - gatunki jak na Łódź atrakcyjne. Na samym stawie od trzech lat lęg wyprowadza łabędź niemy (w tym roku 3 młode dotrwały do dziś), ponadto (różnie w różnych latach) łyska, kokoszka (w tym roku), perkozek, głowienka, czernica (w minionych latach). Na drzewach wokół stawu istotnie można zobaczyć od czasu do czasu np. zimorodki, a dzięcioł zielony i czarny są tam dość regularnie. Staw mieści się na końcu ul. Odrzańskiej z lewej strony (Odrzańska to przedłużenie Rudzkiej z pn. strony Pabianickiej). I kilka słów o "Atlasie ptaków lęgowych Łodzi" - cieszy sam fakt, że to wydawnictwo się w końcu ukazało, choć przykro, że nie ma nie tylko aktualnych stanowisk, ale i danych sprzed 3-4 lat, które jednak mozna chyba było jakoś umieścić. Zupełnie nie rozumiem, dlaczego nie ma wodnika - od lat lęgowy ptak Chocianowic, a do niedawna też Rokicia. Nie ma danych o nowych stanowiska lęgowych bączka (Lublinek), głowienki (dol. Brzozy), łabędzia niemego (Rokicie, dol. Brzozy) - ktore przecież też nie są takie nowe (powiedzmy, od 2006). Z ptaków, ktore jak sądzę są w Łodzi lęgowe, nie ma w atlasie srokosza (stanowisko na Lublinku koło lotniska, od conajmniej 3 lat). Ale sam fakt, że w końcu ta książka jest, i to dość przyzwoicie wydana, raduje mnie, który na własną rękę od dobrych paru lat inwentaryzuję ptaki w granicach administracyjnych Łodzi (PS. tzw. glinianki na Smulsku znajdują się faktycznie w Srebrnej, na terenie m. Konstantynowa, poza administracyjnymi granicami Łodzi!) T. Kłys Też stałem się szczęśliwym posiadaczem książki, z czego jestem bardzo zadowolony! A tego braku nowszych stanowisk chyba nie da się uniknąć (sam mam obok siebie na stawie na lęgowego perkozka i kokoszkę, których nie ma w atlasie), ale każdy kto śledzi obserwacje z naszego miasta, może sobie przecież pozaznaczać znane nowe miejsca lęgowe..Ale lekki niedosyt pozostaje, jak napisał kolega Kłys. Pozdrawiam Mateusz Zduniak Ja odpowiem troszkę żartobliwie i proszę się za ten ton nie obrażać. Będzie okazja spotkać się po wakacjach na zebraniu, niezmiennie na nie zapraszam, przedstawię ksiażkę i przybliżę samą akcje tym którzy nie zdążyli, bądź nie mieli ochoty wziąć w niej udziału. Chętnie wtedy podyskutuję i przekonam, że dobrze jest, choć zawsze mogłoby być lepiej, w czym nie zawsze wina leży po stronie autorów takich opracowań. Koledzy!!! Wasz niedosyt w porównaniu do mojego, trwającego od lat, jest niczym, choć nie miejsce tu na tłumaczenie jego powodów. Właściwie ta dyskusja i wymienianie stanowisk, które mogłyby byc w książce, a ich nie ma, jest bezprzedmiotowe. Tak jak zreszta delikatnie sugeruje Mateusz. Ja sam też mogłbym dodać jeszcze kilkadziesiąt innych stanowisk bardzo ciekawych ptaków, mimo że po Łodzi już z taką intensywnością nie krążę. Ale po 1. kieruje Was do rozdziału, gdzie przedstawiany jest materiał. Jest on ściśle określony - dane pochodza z lat kiedy zbierane były wg jakiejś tam mądrej czy nie metodyki i tego sie trzeba trzymać, to nie poezja 2. Wiem że rzadkie ptaki (te w Łodzi to choćby bączek, głowienka czy kokoszka) powoduja u nas zawsze zawrót glowy - u mnie też - ale dla charakterystyki awifauny miasta to inne gatunki są ważniejsze: gołąbki, wróbelki, kawki i jerzyki; i przykro mi że, upominajac się tylko o te pierwsze, podkreślając niedosyt z powodu braku ich stanowisk, nie szanujemy należycie tych pospolitych ciesząc się np., że ktoś je w końcu policzył 3. Wybaczcie, ale ważne są rzeczy grube. Źle by sie stało gdyby między tzw. końcem atlasu, a jego wydaniem stała sie w łódzkim ptasim świecie jakaś rewolucja, której byśmy nie odnotowali. Ale nawet małe ruchawki, jeśli takie były, są w tekście wspomniane, o ile materiały 2-3 lata po akcji na to wskazywały. 4. Tomku powienieneś swoich poprzedników ozłocić, bo nie musisz już orać ugoru i tym wspanialej wyniki Twoich dociekań będą się tu prezentować!!! No i raz jeszcze: Kochajmy wróbelki!!! Tomek J. Staw ul. Odrzańska, Łódź A w ostatnią sobote pan Witold Sowiński sfocił na tym stawie berniklę rdzawoszyją. Jeziorsko - tama Informacja z ostatniej chwili przekazana z obozu ibisy czczone ponownie widziane na tamie. Łódź Choć niektórym trudno pewnie w to uwierzyć ale w ubiegłym tygodniu ukazał się w końcu Atlas Ptaków lęgowych Łodzi, który jest wspólnym dziełem wielu uczestników listy. Pewnie nie bedzie łatwo dostępny bo jego nakład to tylko 250 egz. z czego kilkadziesiąt już zostało rozdysponowane przez Wydawnictwo UŁ wg sztywnego klucza, ale na pewno ciągle można je sobie w tym wydawnictwie kupić np. na ul. Lindleya. Cena nie jest chyba bardzo wygórowana bo wynosi podobno 35 zł. W załączeniu okładeczka. Tomek J. Zaszedłem dziś ( do Wydawnictwa UŁ. Atlasy będą mieli dopiero jutro po południu, więc do kupienia będą najpewniej w czwartek. Jojo Jeziorsko - tama Orlica nadal obecna - ma się całkiem dobrze. Poza tym 1 ostrygojad i przelotny jerzyk. Marcin Faber i Tomek Iciek Jeziorsko Ibisy czczone nadal na cofce zbiornika, niestety obserwacja 3 sekundowa jedynie w niedzielę, ptaki giną w masie przebywającej na zbiorniku. Poza tym woda powoli spada a ilość siewek wzrasta systematycznie: biegusy zestaw 6-gatunkowy: mały (6), malutki (10), zmienny(30), krzywodzioby (10), płaskodzioby (2) i piaskowiec (1), do tego siewnica (2god), szlamnik rdzawy (2), ostrygojad (2), kulik wielki (17), siewka złota (140), kazarki (4), bielik (2ad, 3juv/imm) i cała reszta zmierzająca do ilości niepoliczalnych ludzkimi możliwościami. AK Też tam dzisiaj bylem, ale nie wszystkie ptaki wymienione wyżej widziałem. Dodam, że na tamie mało ptaków, a w Tomislawicach udało mi się odczytać 3 plastiki na kormoranach i żółtą obrożę szyjną 41EE na łabędziu niemym. Pozdrawiam wszystkich spotkanych tam obserwatorów i dzielnych obozowiczów. Tadek M. staw Rydwan, łowickie. Planowałem na dzisiaj z rana Walewice. Niestety panowie ze strzelbami też raczyli odwiedzić to miejsce w sile jednego busa. Pokręciłem się więc trochę po okolicy. Na pobliskich polach kilka czapli białych, kilka siwych, 2 żurawie i bocian czarny. W jednym miejscu sporo wron w towarzystwie kruków, błotniaka stawowego i myszaka. Daleko, nie sprawdzałem co tam wyrzucono. W końcu przeniosłem się nad Rydwan. Tu prawie ptasia sielanka. Tylko bielik (młody) czasem podrywał towarzystwo. Gęgaw dużo, 300 z pewnością. Poza tym prawie 40 czapli białych i kilka siwych. kilkaset krzyżówek. Wśród nich wypatrzyłem kilka płaskonosów, były też cyraneczki, kilkadziesiąt głowienek, perkozy i perkozki. Na płyciźnie po przeciwnej stronie kręciły się jakieś siewkusy ale za daleko na moja lunetę. Nad łąkami po zachodniej stronie oprócz czapli (siwych i białych) kilka polujących drapieżników: myszołów, 2x samica stawowego, samiec łąkowego i samica/młody błotniaka z alternatywy zbożowy/łąkowy. Pozdrawiam, Mirek Nowicki Łodź, Na stawie przy ul. Odrzańskiej obserwowałem przez kilka godzin bernikle rdzawoszyją(zrobiłem kilka zdjęć, ale z mojego Kodaka Z 612 są kiepskiej jakości) . Nad zbiornikiem "szaleje" zimorodek. Kiedy pojawi konkurent ten "pierwszy" go przegania. Ponadto para łabędzi z trojgiem młodych. Na dębie dzięcioł zielony. To miejsce odwiedzam regularnie od kilku lat. Serdecznie pozdrawiam. Witold. Staw ten jest fascynujący nie tylko pod względem ornitologicznym W Niedzielę Palmową obserwowałem i fotografowałem niebieskie żaby moczarowe. Jeziorsko Wiadomości z ostatniej chwili. Ibisy czczone i kazarki nadal na cofce zbiornika. Informacja R. Włodarczyk Jeziorsko Ibisow niestety po południu nie udało się wypatrzeć, a z fajniejszych obserwacji: mewa zółtonoga na cofce okolice Tomisławic i czapla nadobna na Warcie za tamą. Pozdrawiamy: Krystyna i Tadek Musiał PS. Czyżby nikt więcej nie szukał tych egzotycznych ibisów? Ibisy to niezwkle ciekawe stwierdzenie, wobec niedawnej zmiany statusu gatunku na zachodzie Europy. Ta jesień zapowiada się rekordowo, ale trudno będzie je przebić niezwykłością obserwacji. A pelikany pewnie już nie przylecą. Teraz będą się czuły zbyt banalne, jak na Jeziorsko... :-) Gratulacje i powodzenia w poszukiwaniach Tomek P. Jeziorsko ibisy czczone fot. P. Pasikowski Woda pięknie schodzi - w okolicach Glinna przedsmak tego, co niedługo nas czeka - czaple, kaczki, siewki. Ale to już wiecie. Najciekawsze obserwacje z mojego dzisiejszego pobytu nad Jeziorskiem to dwa ibisy czczone w porcie w Skęczniewie ( widziane około godziny ), żerujące na betonowym półwsypie, bez obrączek, wyglądające zdrowo :) Oczywiście w tym samym miejscu orlica. Poza tym 4 bociany czarne, na stawach w Pęczniewie szalejące rybitwy i rodzinka czernic z 5 małych. Jutro podam link do zdjęć ibisów, może się ktoś zlituje i wstawi :) Pasikowski Przemku, pozwoliłem sobie wstawić Twoją fotkę ibisów. Gratuluję super obserwacji. Tadek M. Dziękuję Ci serdecznie :) Przemek P. Poddębice W stronę Jeziorska leciała kania ruda. K Kowalczyk Jeziorsko W zbiorniku wciąż dużo wody ale jest ona już na granicy krzaków w Glinnie i tam oraz na polankach w krzakach pojawiają się pierwsze siewki. Najciekawiej jest jednak wciąż daleko od brzegu na tzw. wielkiej zatoce. 4 kazarki Kazarki na wielkiej wodzie. fot. A. Kleszcz podgorzałka - 1 samiec na otwartej wodzie przed krzakami rybołów bielik 1ad, 1 juv. siewnica siewki złote- 9 god. biegus zmienny- 3god, 5juv biegus malutki - 2 poza tym brodźce śniade, kwokacze, bataliony, łęczaki kulik wielki- 20 odlatujące w sobotę gdzieś poza zbiornik, kulik mniejszy - 1 głos- sobota wieczór bocian czarny - 18 czapla biała ok. 180 ponadto mnóstwo łabędzi, kormoranów, kaczek wszelkiej maści ( 1 rożeniec) itd. Bliższe informacje o obozie na podstronce [1]. hej, hej. Z którego brzegu widać było te kazarki? Gdzie się trzeba ustawić? :) I, jeśli to nie tajemnica, kim są Ci fotograficy przyrody? Pasikowski Nie widać było kazerek z żadnego brzegu, ponieważ siedzą na środku zbiornika w zatoce. Kalinko: zachęcony wczorajszym wpisem wybrałem się na owe osadniki. Ok. obsada jednak była nieco inna niż dzień wcześniej: 7 brodźców śniadych, 3 kszyki, 4 samotniki, 1 łęczak, 16 cyraneczek, 1 kokoszka, kilka młodych perkozów dwuczubych, czapla biała, kilka czapli siwych, 6 myszołowów, 4 pustułki, 1 krogulec, 1 samiec błotniaka stawowego, stada szczygłów, grzywaczy i szpaków (duże). Może Łukasz, z którym się minęliśmy, coś jeszcze wypatrzy. Zajrzałem jeszcze na Stawy Stefańskiego - straszliwie zarośnięte rzęsą stworzyły biotop dla kokoszki - jest ich tam teraz chyba z 10 osobników. T. Kłys osadniki Kalinko Dobre warunki na siewki: 12 śniadych, 12 bekasów, 5 samotników, 5 czajek, 3 kwokacze i 2 łęczaki, A także czapla siwa i czapla biała oraz dorosły kobuz. Pzdr, ŁK Jeziorsko Na tamie jak niżej opisano orlica, z drugiej strony na rzece 17 czapli białych. Po stronie wielkopolskiej tamy 6 nurogęsi. Na stawach w Pęczniewie ok. 20 perkozków, podgorzałka w stadzie łysek oraz 3 rybołowy. Większość latających tam rybitw to r. białowąse. Na cofce w Glinnie dość sporo siewkusów batony, śniade, brodźce leśne, kwokacze, łęczaki. Poza tym w grupce perkozków zausznik i kilka kszyków. Ponad to nad cofką krążył cały czas rybołów, najprawdopodobniej był to trzeci osobnik, który przelatywał wcześniej nad stawami w Pęczniewie. Na koniec wyprawy nad głowami przeleciało stadko 20 jakiś "potężnych" wróblaków, które przypuszczalnie, po analizie głosów mogły być krzyżodziobami świerkowymi. Podgorzałka z Pęczniewa Fot. Obserwowali: S. Lisek, K., M. i Jeziorsko - Orlica wciąż dzielnie siedzi na tamie. MFaber Orlica na tamie. Fot. MFaber Ogród botaniczny w Łodzi - Na dużym stawie k. baru, żerująca a potem latająca czapla biała. RySa stawy WalewiceNa stawach bryndza totalna z wyjątkiem jednego ptaszka. a mianowicie ciekawsze stawy w Borowie bo w 1/5 pozbawione wody zatem sporo siewek ( 2, kwokacz 14, łęczaki, sniade itp.)i czapli białych (74). Radek W. PS a nasze łabędzie z Borowa już są na Rydwanie. Czapla purpurowa z Walewic stawy Mysłaków Prawie dorosły bielik, 5 czapli białych oraz kulik mniejszy latający nad głową. Kulik mniejszy nad Mysłakowem Staw Okręt Masowe śnięcie ryb a zatem 150 dużych mew z pełnymi bieliki, czaple Radek W., Dawid R. pola k. Brodni, O świcie trzy dorosłe mornele na zaoranym polu między Brodnią a Lubolą na wprost parę godzin potem oraz dzień później ptaków już nie było. Na tamie orlica i mewa białogłowa z zieloną obrączką 20P0 (ptaszek z Przykony). Radek W. 14/ Tama Jeziorsko W piątek wieczorem oraz w sobotę rano orlica na betonowym nabrzeżu portu w Skęczniewie w stadzie innych mew, w którym w piątek także ad. mewa żółtonoga. Dużo mew, głównie śmieszek poniżej tamy na rzece siedzi na ostrodze koło budynków elektrowni, tam również łażąca czapla nadobna. Odczytane 3 czerwone plastiki na mewach pospolitych stałych bywalcach oraz biały plastik na śmieszce. Jeszcze dwie mewy białogłowe miały żółte plastiki których niestety nie udało się przeczytać. Anka,w piątek z towarzyszeniem Ewy Stara znajoma Tomasza I. Czapla nadobna pod tamą. Orlica Orlica w pełnej krasie Żółtonoga Mewa żółonoga w porcie w piątek Ner w Poddębicach Na wysokości młyna, dokładniej pod mostem brodziło 5 piskliwców. Kacper Kowalczyk Zb. Jeziorsko Krótka relacja z obozu. Począwszy od dnia do dnia dzisiejszego tj. na obozie zostały złapane i zaobrączkowane: bekas - 52, łęczak - 11, kropiatka - 4, samotnik - 5, wodnik - 2, cyranka - 3, perkozek - 6, łyska - 2, łabędzie nieme - 3, piskliwiec - 2, brodziec śniady - 1, bączek - 1, remiz - 2, potrzos - 11, trzcinniczek - 6, rokitniczka - 42, pierwiosnek - 1, dymówka - 13, oknówka - 1, pliszka żółta - 3, pliszka siwa - 1, cierniówka - 6, zimorodek - 6, trzciniak - 16, brzęczka -2, łozówka - 4, mazurek - 3, podróżniczek - 2, gąsiorek - 2, świstunka 14, pokląskwa - 1, I to by było na tyle. Zdjęcia pewnie wkrótce się pojawią. Zb. Jeziorsko Obserwacja z dnia 11 sierpnia. Razem z bratem, Tomkiem Ićkiem oraz Anią Piasecką popularnie zwaną Młodą wdzieliśmy w okolicach obozu 2 papugi. Siedziały na drutach. Zamieszczam 3 zdjęcia. Ja niestety nie mam chwilowo czasu szukać jaki to gatunek. Pozdrawiam, Paweł Hikisz. Tomek ma racje, sprawdziłam w necie papugi wyglądają na patagonki, śmiechowo ten komu nawiały nie może być szczęśliwy, bo chyba już ich nie złapie. Ale może będą lęgowe na Jeziorsku :-). Anka Że też na tym Jeziorsku nie moga pojawić się takie ptaki jak zwykły rarog, biegus arktyczny czy taki sobie pelikan, tylko jakieś takie dziwactwa. To pewnie kara za grzeszne postępki obozowiczów. A swoją drogą nadmieniam że nazwę magellanka dla tych ptaków nie ja wymyśliłem. Tomek J. Papugi na Jeziorsku Papugi na Jeziorsku Papugi na Jeziorsku Stawy Słupia na Widawce Krótka około godzinna wizyta na stawach raczej w poszukiwaniu łabędzi. Ale poza nimi widzieliśmy także inne ptaszki. Do ciekawszych należały: kormorany - kilkanście, w tym ptak z żóltą obrączką; 2 gągoły - mniejszy i większy - pewnie samica z bardzo podrośniętym młodym, to znane od lat stanowisko tego gatunku; kilka mew białogłowych; bielik im. No i to niestety juz wszystko jeśli pominąć wspomniane już łabędzie nieme, kilka pospolitych gatunków kaczek, 3 gatunki perkozów, łyski, kokoszki i czaple siwe. To smutne. Tomek J. i Radek W. Zb. Jeziorsko Dziś wg relacji Tomka Ićka, kierownika obozu pojawiły się w jego okolicy 2 średniej wielkości papugi, które usiadły na drutach. Najprawdopodobniej były to tzw. magellanki, czyli pewnie patagonki - takie sobie mrozoodporne papugi. To ponoć rzadki w hodowlach gatunek. TJ Jeziorsko Nikt nie pisze to ja napiszę choć w większości są to rzeczy przeze mnie tylko zasłyszane: kormoran mały- 1os. obserwowany w sobotę pośrodku zbiornika przez ekipę obozowiczów na jednostkach pływających- z towarzyszeniem 5 osób; orlica 1 osobnik ze zwisającą w locie nóżką- obserwowana ok. 6 rano w niedzielę na tamie przez R. Włodarczyka, a później także przez przybyszów z opolszczyzny Karola Żyśko z Małżonką , wspomniani przybysze obserwowali także na tamie czaplę nadobną, która później odleciała w kierunku zach. brzegu zbiornika. Ponadto poziom wody wciąż wysoki z ciekawszych ptaków 1 rybołów, a łapanie siewek idzie nadal niezbyt dobrze, po chwilowym wzlocie który zaowocował złapaniem przez P. Miniasa 30 bekasów w dwa dni, powrócił do poziomu 3-4 siewek z dnia. Anka Stawy Wilkoszewice Krótki popołudniowy wypad na północną część stawów zaowocował takimi to obserwacjami: czapa biała - 2 os, czapla nadobna - 1 os, gęgawa - około 60 os. w tym 3 rodziny, gągoł - 2 młode, bielik - 1 prawie dorosły i dużo innych ptaków. Marcin K. & Marcin W. Ożarów Dziś odbyło się coroczne łapanie piskląt z jedynego stanowiska w naszym obfitowało w niespodzianki. Na początek mała ekipa i brak zrozumienia u innych co do ważności znalezienie martwego samca na platformie wypoczynowej ptaków (być może jest to równoznaczne z końcem stanowiska..oby nie..).Potem trzygodzinne bieganie po stawie bez żadnego efektu. I na koniec w trakcie zmiany ubrań przy samochodzie ok. 100 metrów od miejsca łapania cudowne znalezienie zabunkrowanego w pobliskich pokrzywach pisklecia przez Pawła ostateczny efekt to złapanie 1 z 2 piskląt (27 łabędź krzykliwy oznakowany w tym roku w Polsce..i chyba ostatni z lęgowych). Zatem Dobra Wola czy Opatrzność czuwa nad koniec gorąco dziekuję wszystkim łapiącym bo pogoda była umiarkowanie dobra. Radek W. Łódź (po ptasim lipcu na Islandii i Wyspach Owczych pora wrócić na stare śmieci): na Lublinku nadal urzęduje bączek - dziś z Krzysiem Trepką widzieliśmy samca; ciekawe, czy był lęg? Nad Nerem koło GOŚ zatrzęsienie jerzyków, dymówek i brzegówek, 3 brodźce piskliwe, rokitniczka, piękna para wilg, perkozek i zakamuflowana pośród krzyżówek młoda cyranka. T. Kłys Z tego co mi wiadomo lęg był i nawet udany - koledzy nawet zdaje się że widzieli rodzinkę. TJ Poznań Uwaga nie dotyczy może bezpośrednio obserwacji ptaków, ale raczej tego co stało w ulubionym dla wielu z nas miejsc do ich ogladania - doliny Neru. Wszyscy pewnie pamiętają, że 2 lata temu pogłębiono jego koryto i mówiąc brzydko, ale dosadnie spuszczono wodę z doliny. Ja sam popełniłem wówczas publicznie wielki grzech, nie widząc zakresu prac, bagatelizowania ich faktu, tłumacząc sobie i innym, że na pewno to kosmetyka koryta Neru polegająca na wycięciu krzaków i sięgnięciu tu i ówdzie głębiej w rzekę. W głowie mi nie zajaśniała myśl, że można dopuścić się takiego barbarzyństwa na terenie sławnej, tak mi się wydawało doliny, obszaru Naturowego, i terenie Wielkopolski, gdzie aż roi się od ornitologów, anagażujących w ochronę ptaków i zasiadających w urzędach które mają tego pilnować, gotowych do konsultacji w takiej sprawie tam i gdzie indziej. Po czasie okazało się, że z ornitologami nie związanymi z urzędem podejmującym decyzję o inwestycji nikt tego nie konsultował - opinię wydała pani profesor-Botanik. Wczoraj kilkuosobową ekipą złożoną z Małgosi Górskiej (OTOP, specjalistka d/s prawnych w tej organizacji), Przemka Chylareckiego, Tadka Musiała i piszącego te słowa odwiedziliśmy wielkopolski RDOŚ na konsultacje związane z wnioskiem złożonym do tamtejszej Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska właśnie, o spowodowanie usunięcia szkód w środowisku, jakie powstały wskutek pogłębienia koryta. I niestety niewesoło mi po wizycie. Po pierwsze mam wrażenie, graniczące z pewnością, że gdyby nie tzw. czynnik społeczny czyli ornitolodzy-amatorzy i OTOP, urząd powołany do tego by stać na straży egzekwowania prawa, które chroni walory przyrodnicze obszaru gdzie działa, urząd nie zauważyłby w ogóle, że coś złego się stało. To mnie nawet nie dziwi. Ale teoretycznie dziwi mnie już fakt, że z uporem godnym lepszej sprawy U. broni tezy że spadki liczebności ptaków w dolinie wynikają nie z pogłebienia koryta, ale, a to małej ilości opadów w sezonach poinwstycyjnych, a to z ogólnopolskich tendencji etc. etc. Jeden z uczestników delegacji, zauważył ironicznie, że RDOŚ świetnie wypada w roli tzw. adwokata diabła. Ale to była naprawde dla mnie gorzka lekcja, kiedy musieliśmy dobrych ornitologów zasiadających w RDOŚ przekonywać, że osuszenie doliny bagiennej nie służy ptakom wodno-błotnym, a przynajmniej nie znajdowaliśmy w nich sojuszników, by do tej tezy przekonać innych pracowników RDOŚ. Sprawy nie wyglądają może bardzo źle, ale jak to z sukcesem lęgowym bociana w tym roku średniosłabo. Nadmieniam, że gdyby taki sukces u ptaka tego utrzymałby się w perspektywie kiluudziesięciu lat bociany by nam wyginęły. Tyle ode mnie, może Tadek będzie chciał jeszcze coś dodać, bo ja już nie mogę. TJ Łódź-Widzew W załaczeniu fotka ptaka z pary grzywaczy która od paru dni znowu złożyła jaja w gnieździe tuż obok mojego balkonu. Tomek J. Zaległe żołny i bieżące stawy w Borowie Nikt o tym nie napisał tutaj, więc ja to zrobię. W powiecie zgierskim miała w tym roku miejsce proba legu żołn. Ptaki pierwszy raz widziane były a ostatni raz Wszystkich zainteresowanych szczegółami zapraszam na zaprzyjaźnioną stronę [2] gdzie kol. Krzysztof Myśliwiec świetnie wszystko opisał i okrasił zdjęciami. Ja ze swojej strony dodam, że miejsce z norkami bylo oddalone o 50 m. od asfaltowej uczęszczanej drogi i ok. 100 m. od zabudowań. Najgorsze jednak to, że stary wykop był stosunkowo płytki, a norki od ziemi były w odległości ok. 30cm, w sobotę zajrzałem do opuszczonych norek i z jednej wyciągnąłem wetknięty tam pól metrowy suchy badyl, pozostałe były też poobrywane. No cóż może już w przyszłym roku gdzieś w naszym rejonie wyprowadzą szczęśliwie legi. W niedzielę wracając znad wiślanego brzegu, gdzie w okolicach Kępy Kamieńskiej pokazała się na parę minut dorosła rybitwa wielkodzioba, postanowiłem zobaczyć co się dzieje na stawach w Borowie. Tam pomimo, ze stawy sa z wodą, są jednak dość wypłycone, co umożliwia stosunkowo juz licznym siewkowatym (z czajkami ponad setka)żerowanie na pokazującym sie przy brzegach błotku. Rarytasów nie wypatrzyłem, ale widzialem tam: łęczaki, kszyki, kwokacze, rycyka, biegusy zmienne, bataliony i piskliwca. Pomimo upalnego popołudnia pojawily się jeszcze jesienne klimaty w postaci ladującego na stawach stada ponad 300 gęgaw. Naliczyłem też ok. 40 czapli białych, trochę kormoranow, czapli siwych, śmieszek i dużych mew oraz rybitw rzecznych. Łabędzi nie za duzo, ale jeden też martwy. Oczywiście takze liczne łyski, krzyżówki i pospolite grązyce. Generalnie mogę polecic odwiedzanie tych stawów, bo jest na co popatrzeć - nie tylko na traktorzystki z pola bobu, jak niektórzy:). Pozdrawiam: Tadeusz Musiał jedna z 4 żołn norki żołn widok na stanowisko żołn kwokacze już lecą rybitwa wielkodzioba znad Wisły Czas zakończyć lipcowy marazam No niedobrze działo się na naszej liście. Mało, mało piszemy. Odrobię nieco zaległości. Ponieważ jak zauważyłem są wśród nas jeszcze inni bocianiarze, to trochę o bocianach z terenu Łowickiego gdzie właśnie kilka dni wcześniej zakończyłem objazd. Rok średni słaby. Co prawda par nie było dużo mniej niż w ostatnich bardzo dobrych przecież latach, ale ich parametry rozrodu - liczba wyprowadzonych piskląt - raczej poniżej średniej. Ptaki przyleciały i zajęły gniazda wcześniej niż średnio, ale potem dotknęły je wczesną wiosną susze i chłody, potem w okresie klucia piskląt deszcze no i efekt mamy jaki mamy. Zwykle 2 - 3 młode, 4 były dużą rzadkością, choć w 1 z gniazd zdarzyła się nawet 5. Do tego, na koniec sezonu parę dramatów spowodowanych przez ostatnie burze. Wśród nich jak na fotce poniżej dorosły bocian z gm. Bolimów ze złamaną i nadpaloną nóżką. Pewnie jedna z nocnych burz rzuciła go na druty. Wyprowadził w tym roku 3 młode, był z nimi na łące, stanął więc na wysokości zadania, ale chyba długo w takim stanie nie pociągnie. Szkoda. Z monitoringu drapieżników z kolei mamy fotografię pamiątkową, która wykonaliśmy drżącymi rękami z kolegą Bartulą, dla najbardziej dla naszej listy zasłużonego kolegi z Krakowa. Gdyby nie on - nie pisalibyśmy na niej. Wielkie dzięki i pocztóweczka z uroczą traktorzystką spod Łodzi, z pola bobu. A co do ptaków drapieżnych to miłośnikom błotniaków łąkowych polecam północ powiatu łowickiego - gminy Chąśno, Zduny, Kiernozia, Kocierzew to miejsca gdzie bez trudu objeżdżając pola spotkamy je oko w oko. Ach gdybym miał aparat !!! No na koniec stawy. W ramach wypoczynku od skwaru zwiedziłem z kolegami Bartkiem L. i Tadeuszem M. stawy w Psarach. Tam na największym stawie pomór ryb i dlatego ponad setka dużych mew, kręcący się bielik. Na świeżutką rybkę z kolei chyba zapolował już przelotny (?) rybołów a było to ok. Z kolei na stawie Rydwan 12 czapli białych, 1200 łysek i pozujący piskliwiec. Tomek J. Jeziorsko- TAMA Dziś rano dorosła orlica na tamie zbiornika obserwowana i sfotografowana przez Marcina Fabera- informacja z serwisu PGL. Witam, jeszcze z ciekawostek tuż pod tamą dorosła pliszka górska, to moja dopiero druga obserwacja taj pliszki w łódzkim regionie, Pozdrawiam, Marcin Faber w okolicach obozu na Jeziorsku widziane 3 ślepowrony, a kolejny 1 słyszany ŁK A w relacji z Obóz Jeziorsko 2009 kolejne newsy. Jeziorsko Letnia wycieczka dookoła krzaczorów głównych (od Brzegu Dolnego przez most do Tomisławic) Niektóre ze stwierdzonych gatunków: Kormoran - tylko czarne, a i tak mało, czapla biała - 4, perkozek- kilkanaście rodzin, zausznik - 4, Perkoz rdzawoszyi - 1 ad. z wyrośniętym młodym, gęgawa - stadko 25, cyranka - 1,1,para, głowienki i czernice z juv., błotniak stawowy - 1, 1, rodzinka (4) przeganiająca samicę błotniaka zbożowego, kokoszka - kilka rodzin (pewnie już drugie lęgi), bażant - samica + kilka pull., siewek zetrzęsienie: 3 piskliwce i 1 samotnik, rybitwy czarne, rzeczne i dominujące białowąse, zimorodek - 2, świerszczak, brzęczka, rokitniczka z pokarmem, rodzinka muchołówek małych, gąsiorek - 3 x 1 (w okolicach Kalisza wyjątkowo często je w tym roku spotykam) Dołączam fotkę biedactwa z mostu. Po raz kolejny przekonałem się o trudności w oznaczaniu martwych ptaków, w nietypowej pozycji i upierzeniu w nieładzie. Zwłaszcza jeśli rzadko miewa się wróblaczki w rękach... Nieco pomaga odpowiednie ułożenie :) Tomek Pietrzak. Jeziorsko W zbiorniku bardzo dużo wody, na rzece pod przepompownią w Proboszczewicach nie ma nawet łaszki siedzą tam łyski, krzyżówki i gęgawy, pod Tomisławicami na rdestach bardzo dużo rybitw białowąsych wciąż przy gniazdach, młode łyski, perkozy w 3 gatunkach. W Pęczniewie wszystkie stawy pełne wody, pod Brodnią kilkadziesiąt perkozów dwuczubych. Na obozie łapanie nie idzie za dobrze, szczegółowy wykaz ptaków złapanych do wczoraj pod linkiem z wieściami z obozu.[[3]] Krzywie Na drutach siedziało ok...200 grzywaczy. Mateusz Zduniak Rez. Błonie pow. łęczycki Jak zwykle mnóstwo błotniaków stawowych około 4 par, myszołów zwyczajny 2, bocian biały 1, czapla siwa 1, kruk 1. Słychać było również żurawie koło lasku błońskiego. Tomek L. Kontrola bocianich gniazd gm. Poddębice 9/07 w gniazdach przeważnie dwa, trzy młode. Na wysokości Ciężkowa przelatywał błotniak zbożowy w stronę Neru. 10/07 na łąkach na wysokości Chrop kilkadziesiąt czajek, świergotki łąkowe i zbierające się stada szpaków. k. kowalczyk Rok 2006: Obserwacje 2006 Rok 2007: Obserwacje 2007 - 1. i 2. kwartał, Obserwacje 2007 - 3. i 4. kwartał Rok 2008: Obserwacje 2008 - 1. kwartał, Obserwacje 2008 - 2. kwartał, Obserwacje 2008 - 3. kwartał, Obserwacje 2008 - 4. kwartał Rok 2009: Obserwacje 2009 - 1. kwartał, Obserwacje 2009 - 2. kwartał, Obserwacje 2009 - 3. kwartał, Obserwacje 2009 - 4. kwartał Rok 2010: bieżące obserwacje Rok 2006: Obserwacje 2006 Rok 2007: Obserwacje 2007 - 1. i 2. kwartał, Obserwacje 2007 - 3. i 4. kwartał Rok 2008: Obserwacje 2008 - 1. kwartał, Obserwacje 2008 - 2. kwartał, Obserwacje 2008 - 3. kwartał, Obserwacje 2008 - 4. kwartał Rok 2009: Obserwacje 2009 - 1. kwartał, Obserwacje 2009 - 2. kwartał, Obserwacje 2009 - 3. kwartał, Obserwacje 2009 - 4. kwartał Rok 2010: bierzące obserwacje Dolina środkowego Neru - Poddębice krzyżówka - 40 rożeniec - 1 krakwa - 1 czeczotka - 5 srokosz - 1 kos - 15 myszołów włochaty - 1 pustułka - 2 (jak zawsze nie zawodna) niezawodna!! strzyżyk - 1 kwiczoł - 40 paszkot - 14 Pozdrawiam Kacper Kowalczyk Stopień wodny we Włocławku Zalew już zamarznięty i pokryty cienkim lodem więc wszystkie ptaki pływające skupione poniżej tamy :) Ptaków duuużo: bielików - kilkanaście (ok 13) w tym dwa dorosłe (jeden zaobrączkowany); niepoliczalne ilości krzyżówek, dużo czernic, nurogęsi, kormoranów, czapli siwych i łabędzi niemych (kilkadziesiąt [ok 50] głównie przy wyspach ;); dużo mew srebrzystych, mniej białogłowych i siodłatych; bielaczek (2), szlachar (3), młody samiec pustułki i samotny łabędź krzykliwy... więcej zdjęć Obserwowali: Krzysztof Myśliwiec, Tomasz Przybyliński, Dariusz Ziembicki Zbiornik zamarznięty z niewielkimi oczkami wodnymi w okolicy tamy oraz Pęczniewa. Z ciekawszych ptaków widzieliśmy: rożeniec - 1m, 1f cyraneczka - kilkanaście ogorzałka - ok. 16 bielaczek - 2m, 3f gągoł - ok. 18 gęś zbożowa - 8 (w locie) bielik -3 jastrząb - 1f strzyżyk - 1 Pozdrawiamy, i Jeziorsko mnóstwo gęsi, głownienki, łyski, czaple siwe, mewy, sporo nurogęsi, polujące bieliki i zjadajace zdechla kryzowke kruki...ptaki głównie na oczkach wodnych miedzy Brodnią, a Pęczniewem, a gąski na całej długości (jak juz ktoś tu pisał wczesniej). Poza tym nic ciekawego nie wypatrzylem, co skutecznie utrudnial brak lunety i wiejacy wiatr, który prawie zdmuchnął mnie z tamy ;) pozdrawiam Mateusz Zduniak Jeziorsko Zbiornik oczywiście zamarzniety w 95 %, oparzeliska jedynie przy tamie i w Pęczniewie przy porcie. Z ciekawszych ptaków w Brodni na pieńkach siedział młody sokół wędrowny, mimo 100% zamarznięcia wody. Poza tym: 4 bieliki, w tym 2 ad. na łachach widocznych z tamy. W Pęczniewie: kilka bielaczków, ogorzałka, rożeniec 1m. Na rzece poniżej tamy bielaczek 1m. Spore stado gęsi, ok. 3 tys. na polach pod Brzegiem. A marzli: Anka, Bartula i Monter. Krótka wizyta na tamie zbiornika zaowocowała (poza wymiernymi efektami chwytania wielkch białych ptaków i odczytywania ich obrączek)następującymi obserwacjami: ogorzałka - 14 bielaczek - 2m, 2f rożeniec - para Plus dziesiątki nuręgesi, kilka perkozków i dwa kormorany :) pozdrowienia Radek Włodarczyk, Piotrek Minias pola na Krzywiu makolągwa 43, czapla siwa 1 (na polu), srokosz 1,myszołów + myszołów (b. jasny) 2, bażant 4m, lisek + sarny 3 Mateusz Zduniak Sypin i dol. Bzury oparzelisko na II stawie w Sypinie niemy z obrączką i perkozek w Sypinie krzykliwe i czarnodzioby z Sypina W ramach spalania świątecznych kalorii pochodziliśmy dziś przy mroźnej i słonecznej pogodzie po nadbzurzańskich łąkach między Siemienicami, a laskiem w Goślubiu licząc na spotkanie z orłem przednim itp. Ptaków jednak za wiele tam nie spotkaliśmy, to wymienię prawie wszystkie: błotniak zbożowy - 1f. (przy nas coś nawet upolowała), myszołowy, ale bez włochatych niestety - 4-5os. a po drodze jeszcze kilkanaście, srokosz - 2os., pustułka - 1f. i 1m. (może para), czyże - stadko ok. 80os., ale czeczotek nie wypatrzyliśmy w stadzie, stadko 17 trznadli do których zaplątały się 2 szpaki. I jeszcze klucze gęsi lecące na zachód, te które leciały blisko to zbożowe, odpowiednio: 60, 110, 90, 120 i 70os. W lasku goślubskim daniele 17os. w tym 1 biały. Po drodze zajrzeliśmy też na stawy w Sypinie, a tam na małym oparzelisku na I stawie: łabędź krzykliwy - 2ad., łabędź czarnodzioby - 2ad. i łabędź niemy - 7ad. i 6juv., perkozek, łyska, a w locie bielik - 2ad., polujący samiec pustułki i czaple siwe - 9os. Na oparzelisku na II stawie: łabędź niemy - 2ad. i 2juv. i ok. 250 krzyżówek. Ze wszystkich spotkanych łabędzi tylko jeden niemy z obrączką 18EP, a sprawił to, jeśli się nie mylę, Radek W. dopisek Radka jest to ptak z pierzowiska w Borowie z roku 2005. ;)' Pozdrawiamy jeszcze świątecznie: Krystyna i Tadek Jeziorsko Dzisiaj, mimo skwierczącego mrozu i zbiornika zamrzniętego w 95% udało się wypatrzeć: bernikla białolica - 1 w stadzie kilku tysięcy gęsi siedzących na lodzie pod Brodnią (gł. białoczółki) ohar - 13 ogorzałka - w tym piękne samczyki w niemalże całkowitej szacie god. bielaczek - kulik wielki - 34 krakwa - 3 rożeniec - kilka cyraneczka - kilka Wszystkie ptaki (poza gęsiami) skumulowane w zasadzie na kilku oczkach wodnych rozrzuconych wzdłuż brzegu zbiornika, głównie na odcinku Pęczniew-Brodnia. pozdrowienia Minias, Blondyna, Jojo Tak się zdarzylo ze i ja bylem tego dnia na Jeziorsku. Zachęcam wszystkich do wypatrzenia w stadach gęsi przedziwnego hybryda, ubarwieniem przypominajacego berniklę białolicą, ale wielkoscią i sylwetką berniklę kanadyjską tyle tylko, że z jasnymi nogami. Trzyma sie gegaw. Był jeszcze młody sokół w. Tomek J. Sypin Drodzy obserwatorzy CZYTAJCIE OBRĄCZKI!!!! Na stawie w stadzie 25 łabędzi małych były cztery ptaki z obrączkami i przeczytaliśmy jest jeszcze jeden dla obecnych tam cztery miały obrączki i przeczytaliśmy trzy. Znów jeden został dla wytrwałych. pozdrawiam, Radek Włodarczyk i drużyna studentów ochrony środowiska (Jacek, Karol i Tomek) Sypin na zamarzającym stawie 72 bewiki (jeden z blachą i białym plastikiem na łapie) Siemienice - Goślub uszatki 2 (w Siemieniczkach) srokosz 3 jastrząb - para myszołów 1, włochaty 1 4 samochody terenowe z myśliwymi i traktor z wozem (a na wozie kobieta) w lesie porządki świąteczne, cięcia i wyrąb na całego Rydwan staw bez wody, kilkanaście czapli siwych Lisiewice k. Chruślina na łące przy drodze 6 bielików i 2 sroki (na kocie - czarnym) Cieszyli oko: RySa, Sławek i Janek Jeziorsko Najwięcej ptaków można zobaczyć na wysokości Brodnia- przepompownia Ostrów, po obu stronach zbiornika tam zaczyna się woda. W ogromie najciekawsze obserwacje to: 3 lodówki- port w Pęczniewie 1ad. sokół wędrowny w Siedlątkowie( ekipa łódzka), 1 juv. s. wędrowny w Brodni (ekipa Pabianicka: Tomek i Grzegorz) 1 uhla, 9 ogorzałek- Ostrów przepompownia; 4 bieliki(1ad, 3 imm.) Ostrów ok. 70 kulików- Ostrów bielaczki na całym zbiorniku ok. 40, najwięcej w Pęczniewie 9M, 10F. Obserwowali: Anka Kleszcz, Jojo, Jacek HIkisz Przepraszam, ale czy zdjęcia troszkę się nie pomyliły? Podpisane ohary wyglądają trochę nurogęsiowato, ale może mi się zdaje. Tomek Janiszewski Odp: Zdjecia sa dobre tylko "ohary" zostaly źle oznaczone, dzieki za zwrocenie uwagi i przepraszam za pomyłke. Mateusz Zduniak Psary wąsatka cn 8 czapla biała 6 czapla siwa 8 ł. niemy 13, 8+1 imm bażant 2 f,f zimorodek 1 myszołow 1,1 (b. jasny) nurages 4 m krzyżówka ca 250 wrona siwa 2 nurogęś 1 f głowienka 6 Walewice czapla siwa 30 ł. niemy 11 zimorodek 1 myszołow 1 uhla 1 f ł. krzykliwy 1 + 1 imm wąsatki (głos) mazurek 2 pustułka 1 bielik 1 ad czapla biała 4 czajka 1 nurogęś ca 30 kaczki (głownie krzyżowki) 200, 600 krzyżówki 43 gęgawy ca 130 (przelot na W) Mateusz Zduniak Sypin Na stawach między innymi stadko 32 bewików. pozdrowienia Walewice i Psary Przedpołudniowa wizyta na powyższych stawach. Niestety natknąłem się na polowania, no i dosłownie "po ptakach". Trudno było chodzić po groblach. Jedynie co się uchowało po tych grzmotach ( P-Psary , W-Walewice ): krzyżówka - łącznie ok. 1000, latały ze stawu na staw, w różnej wielkości stadach (największe ok. 700), (W+P) cyraneczka - jak wyżej max. ilość ok. 60, (W+P) łabędź niemy - kilkanaście (P) nurogęś - 2 samce (P) wrona siwa - 8 (P) krogulec - 1, (P) kwiczoł - ok. 100, (P) myszołów - 3, (P) czapla siwa - 7 (P) i trochę drobnicy : czyże, sikory bogatki, trznadle, szczygły. Roman Kubów Jeziorsko Na zbiorniku chyba rekordowo niski poziom wody. Ptaki skupione głównie w rejonie cofki na osi Brodnia-Ostrów Warcki. W pozostałych miejscach raczej kiepskawo, a na tamie prawie zupełny brak ptaków. Z ciekawszych: bernikla białolica - 1 w stadzie kilkuset gęsi, głównie gęgaw sokół wędrowny - 1juv uhla - 1 ogorzałka - 28 bielaczek - ohar - 12 łabędź krzykliwy - 2ad bielik - 2ad, 3im siewnica - 1 czajka - 1 kulik wielki - plus i oraz dwóch kolegów z okolic warszawskich (?) Chlewo k. Warty Uszatki - 7 szt. na wierzbie + 7 szt. na sośnie RySa Poddębice Pojawiło się pierwsze stadko jemiołuszek w naszym mieście. Liczyło sobie tylko 6 sztuk. Pozdrawiam Kacper Kowalczyk Stopień wodny we Włocławku Ptaków zatrzęsienie :) Jednak raczej pospolite gatunki - całkowity brak rzadszych, zimujących ptaków :( Dużo bielików - praktycznie co chwila jakiś się pokazywał, a w kulminacyjnym momencie naliczyliśmy osiem osobników na raz. Poza tym niepoliczalne ilości kormoranów, mew srebrzystych/białogłowych, sporo siodłatych, cyraneczek, nurogęsi i innych, dodatkowo: czapla biała oraz miła obserwacja dużego stada jemiołuszek około 150 os. Obserwowali: Krzysiek Myśliwiec / Darek Ziembicki Dolina Bzury- stawy Podczas gdy Tomasz J. i Minias kontynuowali liczenie drapieżników wzdłuż Bzury, ja objechałam stawy: Rydwan- bez wody, ptaków zero Okręt łabędzie czarnodziobe cn. 38. krzykliwe cn. 11, nierozpoznane czarnodziobe/krzykliwe 15, czapla biała- 3 nurogęsi- 7 mewy duże- 30 czajki- 80 wąsatki- głos stadka bielik niedorosłe 3; Walewice kulik wielki -5 kilkaset krzyżówek, 1ad bielik, na polach niedaleko stawów gęsi 50/50 gęgaw/ zbożówka + 1 białoczółka Gęsi obserwowali wspólnie Tomasz Janiszewski, Miniasek i Anka, a resztę tylko Anka Dolina Bzury Na odcinkach Łęczyca-Ktery oraz Młogoszyn-Orłów bez rewelacji. Myszołowów średnio dużo, w tym kilka włochatych. Do tego w bardzo niewielkiej liczbie: pustułki, jastrzębie i krogulce. Natomiast wyjątkowo dużo srokoszy (na pewno cn. 10). W Bzurze wolnej od roślinności wody coraz mniej. Widać, że rzeka naprawde znów żyje. To miłe. Niemiłe zaś to że pod Młogoszynem nie wyrzucą tej zimy mięska Dolina Bzury nie będzie zgrupowań padlinożerców. Smutne to też prawda? W półmroku na stawach w Psarach rodzina łabędzi czarnodziobych, kilka krzykliwych i paręnaście niemych - te ostatnie niemal wszystkie z obrączkami. Stawy prawie bez lodu. Jeziorsko Z ciekawszych : ohar - 12 nur czarnoszyi -1 sokół wędrowny - 1 bielaczek ok 20 ( tylko 3 samce :) ) kulik wielki - 16 siewnica - 18 biegus zmienny - 4 bielik - 1 Pozdrawiam. Przemek Pasikowski Stawy Krzywie Stawy powoli zamarzają, na niezamarznietym dwie krzyżówki, dwa samce nurów i gęsi (1 z rybskiem w dziobie), bażanty , krogulec i 2 myszołowy kolejno spłoszone z drzew porastajacych groble, jeden odm. jasnej (cały tułów, głowa, pokrywy skrzydłowe białe) kręci się w tej okolicy juz od września. Wszystkie oddaliły się w stronę pól za stawami. PS. Prośba do kolegi Zielińskiego żeby następnym razem kiedy przyjdzie mu ochota do publicznego wyrażania nic nie wnoszących i pozbawionych sensu sądów (które byłem zmuszony wykasować z mojego poprzedniego postu) nie wkomponowywał ich anonimowo w czyjeś wypowiedzi tylko raczył się pod nimi podpisać własnym nazwiskiem pozdrawiam Piotrek Minias Jeziorsko Na zbiorniku nieprzeliczalne ilości ptaków, w tym z ciekawszych: lodówka - 1f uhla - 14 ogorzałka - nur rdzawoszyi - 3 w tym jeden stary, sympatycznie kręcące się tuż przy tamie nur czarnoszyi - 1 szlachar - 7f,1m bielaczek - 5 ohar -12 sokół wędrowny - 1ad kulik wielki - 26 czapla biała - 7 bielik - 1 śnieguła - 1 Dodatkowo późna kapturka w nadbrzeżnych wierzbach, a na tamie para łabędzi awaryjnie lądująca na dachu elektrowni. Tomek Janiszewski, Anka Kleszcz, Piotr Minias, Marcin Podlaszczuk, Łukasz Krajewski, Jacek Hikisz, plus w Miłkowicach i na tamie ekipa łódzkiej grupy OTOP (?) pod wezwaniem Jarosława Krajewskiego pola na Krzywiu myszołow 1,1,1; dzowniec ca 10; czajka 1 (przelot na S); mysikroli 7; kwiczol 5,11; trznadel ca 15; bazant 1; gil 2; strzyzyk 1; zajac 2 ;) osiedle Radogoszcz Wsch. jemiołuszka ca 15 Mateusz Zduniak oraz staw w miejscowości Moszczenica: Na zbiorniku młody nur rdzawoszyi, nurogęsi, krzyżówki ( os.), perkozek, mew pospolita, śmieszka i łabędzie nieme (rodzinka). Zaś w Moszczenicy młoda gęś białoczelna jedząca chleb z rodziną łabędzi oraz kaczką piżmową. obserwowali: Tomek Janiszewski, Piotr Minias, Radek Włodarczyk; a w Moszczenicy gąskę wypatrzył Marcin Wężyk. Wieruszów Jemołuszka - stadko 15 osobników - pierwsza moja obserwacja tego sezonu. Sławek Pawlak OKOLICE KUTNA" Pojawiły się też gile obserwowałem 2 (słownie: dwa) stadka po 6-8 sztuk, oraz spore stadko czyży (ok. 30), poza tym: sporo myszołowów, kruki, srokosz, grubodzioby, śmieszki i inne pospolitsze ptaszki... Pozdrawiam: Krzysiek Myśliwiec Zbiornik Kotliny k. Kurowic Krzyżówka 450, czernica - 11, świstun - 2, gągoł - 1, nurogęś - 1, gęś białoczelna - 1 ad - bardzo niepłochliwa. Na wschód od zbiornika na polach i wokół żwirowni mnóstwo kruków - czyżby jakieś wysypisko smakowitych odpadków? Jeziorsko Dzisiaj na zbiorniku między innymi: sokół wędrowny - 1 juv uhla - co najmniej 6 ogorzałka - 3 nur rdzawoszyi - 1 juv ohar -12 siewka złota - kulik wielki - 54 pojedyncze siewnice i alpiny myszołów włochaty - 1 bielik - 3 Mew trójpalczastych o dziwo brak :) Łódź Dziś raniutko pojedyncza jemiołuszka na Widzewie-Wschodzie. Tomek Janiszewski stawy w Psarach i Sypinie Tuż przed wieczorem odwiedziliśmy ptaki na naszych ulubionych stawach. Najpierw Psary, gdzie kilka stawów jest bez wody i ptaków też nie za wiele, ale miłym zaskoczeniem były 3 łabędzie krzykliwe - trąbiące i tokujące, poza nimi ponad 30 łabędzi niemych, myszołów, samiec krogulca, nurogęsi, kilkanaście dużych mew, ponad 20 czapli siwych, jeden kormoran, kilka perkozków, perkozów dwuczubych i głosy wąsatek. Potem w Sypinie, już prawie zmierzch, ale jeszcze na pierwszym stawie wypatrzyliśmy bewiki-2ad., nieme-6ad. i 1juv. w tym jeden dorosły z obrożą 63EE, który przebywa tam od Krystyna i Tadek Musiał A tu wyniki miniliczenia w cofce Zbiornika Sulejowskiego. Ptaków zaledwie kilkaset. Najliczniejsza krzyzówka - ok. 300 os. następnie łyska - 150, czernica - 80, cyraneczka 20... z ciekawszych: 1 nur rdzawoszyi, 3 uhle, 8 ogorzałek. Maciek Wieczorek, Marcin Wężyk Zbiornik Jeziorsko Siewki złote i czajki pod Zagórkami A oto juz pełne choć orientacyjne wyniki megaliczenia ptaków wodno-błotnych z naszego ukochanego giganta. Mieliśmy ich w niedzielę 39 tys. Najliczniejsza była cyraneczka ok. 8600 os., potem krzyżówka 8040 os., łyska 6540 i czernica 3800 os. Sporo było krakw bo 260 os. Wśród siewek dominowała oczywiście czajka ok. 2650 i siewka złota - 700. Zaskakująco dużo biegusów zmiennych bo 350 i siewnic - 230. Z rzadszych: pojedyncze uhle, szlachar, nur rdzawoszyi; zausznik - 2, nur czarnoszyi - 4, ohar - 15 i z ciekawszych żuraw -110 i czapla biała - 36 os. Liczący: Tomasz Janiszewski, Anna Kleszcz, Krzysztof Kaczmarek, Tomasz Iciek, Tadeusz Musiał, Rafał Wiktorowski, Radosław Włodarczyk Stawy doliny Bzury Psary łyska ca 65, łabędź niemy ca 45, czapla siwa ca 30, czapla biała 10, kormoran ca 25, wąsatka 7, głowienka 17, perkoz dwuczuby cn 5, gęgawa cn 130, mewy, krzyzowki... Rydwan czapla siwa 7, czapla biała 6, łabędź niemy 66, krzyżowki, mewy... Okręt czajka cn 20, bielik 5, czapla biała cn 15, czapla siwa cn 30, łabędź krzykliwy cn 1 (wiecej przez lornetke nie dojrzalem :( ), gęsi (gęgawa + zbozowe) ca 500 albo wiecej, mewy, krzyzowki, ł. nieme... gaski podchodzace do ladowania targane przez wiatr :) Mateusz Zduniak Coś dorzucę z z Jeziorska: (Proboszcz.} (tama) (na suchym błocie koło Glinna) 3 niedobitki Jeziorsko Z ciekawszych : batalion 5 siewnica 25 siewka złota 50 bielik 4 gągoł - ok 30 bielaczek - 1 samica nur czarnoszyi ( fota dokumentacyjna ) Pasikowski Stawy dolin Bzury Okręt staw częściowo spuszczony: stadko 8 wąsatek, 5 niedorosłych bielików, troszkę gęsi, kilka czapli białych, duuużo krzyżówek, niewiele ciekawego; Rydwan ponad 70 bewików, 2 krzykliwce, 4 gągoły Walewice dużo czajek, stadko b. zmiennych i 12 siewnic, 2 bataliony, 12 czapli białych, dorosły bielik; Psary Niemal totalna pustka na stawach z wodą, nieliczne kaczki, łyski i łabędzie. Największy staw spuszczony, na nim duże stado czajek i mew. Jeden dziwaczny myszołów podpadający pod wschodniego ale za szybko się zmył. 1 bliskie spotkane ze strażą rybacką. Obserwowali: Anka i Monter Jeziorsko Na cofce bardzo efektywnie łapaliśmy na głos sikory. W ciagu 2 godzin w sumie około 80 sikor i do tego 3 mysikróliki. Na cofce 35 siewek złotych, 15 siewnic, kilka bielików oraz pięknie pokazujący się i polujący młody sokół wędrowny i dużo już gorzej dorosły. Tomek Janiszewski, Radek Włodarczyk Jeziorsko Dzisiejsza wizyta na zbiorniku zaowocowała takimi obserwacjami: bielik - 7-8os. w tym jeden dorosły, niestety tak daleko, że o widoku obrączek można zapomnieć, a co dopiero je odczytać:) bernikala białolica - widziany tylko 1os. i to daleko i dość krótko (fotka baaaardzo dokumentalna), obrożnej niestety nie udało się wypatrzeć, a inne gąski też były, ale w ilościach "normalnych" jak na Jeziorsko; błotniak zbożowy - 1f./juv. jastrząb - dorosły ptak upolował dużą zdobycz, podejrzewam, że to była nurogęś, choć samego momentu nie widziałem. Póżniej napatrzyłem się nad oprawianiem zdobyczy, bardzo fajna obserwacja. krogulec - 1os. przemknął mi jak wracałem z cofki w okolicach obozu; żurawie - cn. 55os. kulik wielki - cn. 17os. siewka złota - stadko ok. 60os. siewnica - tylko 3 os. wypatrzone w towarzystwie czajek martwy łaędź niemy w okolicach Brodni, wygląda na niedawno padniętego (czyżby ptasia grypa znów atakuje) brak już biegusów i brodźców, tzn. nie widziałem ich, ohary też się gdzieś ukryły:( Poza tym tysiące kaczek, łysek, mewy białogłowe, śmieszki, kormorany i inne. Wody niesamowicie ubyło, cofka sięga już do Brodni. Tadek Musiał Krzywie Wąsatek niestety nie bylo ale siedzialy za to świstuny (samiec + 3 samiczki) Mateusz Zduniak Jeziorsko Bernikli obrożnej niestety nie udało się wypatrzeć ale w miejscu gdzie była wcześniej widywana dwie samotnie pasące się bernikle białolice. Poza tym: Sokół wędrowny - 1 juv Ohar - 8 Bielik - 2ad + 3juv (niestety na środku zbiornika więc bez szans na ewentualne odczyty obrączek) Siewnica - Czapla biała - Plus całkiem późna dymówka. A. Kleszcz, P. Minias, Ł. Krajewski, E. Kos Byczyna - stawy hodowlane Na pierwszym stawie zatrzymały się łabędzie nieme cały czas z tygodnia na tydzień ptaków przybywa. W związku z tym jeździmy co tydzień i liczymy te ptaki ostatnie liczenia (dzisiejsze) wykazały 20 osobników. Nie stety żaden nie ma obrączki. I mam pytanie kto zajmuje się łabędziami w UŁ bo chciałbym wysłać do niego raport z tych liczeń? A ponadto 12 krzyżówek, 5 czapli siwych i lecące gęgawy ok. 50 Pozdrawiam Kacper Kowalczyk JA SIĘ ZAJMUJĘ!!! Ja czyli Radek proszę o e-mail bo mój:wradek@ Krzywie Na stawach zakaz wędkowania do końca grudnia, można się rozkoszować brakiem wędkarzy do woli. Ptaków niestety także niewiele. Kilkanaście krzyżówek (dla porównania na dwóch stawach w Arturówku ok. 300), 3 świstuny, 2 zimorodki oraz 12 wąsatek no i dosyć niespodziewany, późny derkacz spłoszony z grobli. Aha, przyleciały z Arturówka Radkowe łabędzie z 5 młodymi, wszystkie zablaszone! ps. był też dziwoląg, jakiś facet bez gatek dał nura do wody!! wyobrażacie sobie? rano były 4 celcjusze na termometrze; na dodatek bez gaci... Jeziorsko Bernikla obrożna ciągle jest obecna. Przebywała na błotku - chyba w tym samym miejscu co w niedzielę. Żeby do niej się dostać trzeba pokonać kanał pod Glinnem - najlepiej tzw. drogą z płyt (których już nie ma), przejść przez miejsce obozu i główną ścieżką na cofkę. Zachęcamy do jej poszukiwań tym bardziej, że na cofce przebywa dorosły bielik z obrączkami. Wszystkich gorąco namawiamy do próby odczytania ich kolorowego kodu. Bielik lubi posiadywać na pieńkach na cofce niedaleko bernikli. Tomek Janiszewski, Radek Włodarczyk Sypin Stawy w Sypinie tuż przed wieczorem gościły dziś trzy gatunki łabędzi: czarnodziobe - 2ad. krzykliwy - 1ad. niemy - 4ad. i 2juv. (jeden dorosły z żółtym plastikiem na nodze, ale niestety zapadający zmierzch i rzadko wystawiający nogę łabędź nie pomógł odczytać napisu). Nie często się zdarza widzieć wszystkie trzy gatunki łabędzia w stanie dzikim razem w okularze lunety. Polecam te niepozorne i małe stawy. Tadek Musiał Jeziorsko Niestety nie przeczytałem na czas o berniklach i zlekceważyłem sobie stado ok. 700 gęsi odpoczywających na zielonej trawce. Za to na błocie zwarte stadko 35 siewnic, cn. 110 siewek złotych, ponad 25 brodźców śniadych, nieliczne kwokacze i kilkanaście biegusów zmiennych. Ptaków wodnych na cofce oczywiście tysiące wśród nich 11 oharów. Pomiędzy Pęczniewem i Brodnia stado ponad 12 tysięcy łysek i grążyc. Wśród nich na pewno 1 ogorzałka (żałosne, prawda?). Kormoranów niewiele - pod Brodnią jeden z zagraniczną obraczką - oczywiście nie została przeczytana. Polecam przeglądanie stad wron siwych bo nadchodzi to czas kiedy można wśród nich wypatrzeć czarnowrony. Jeziorsko na cofce , oprócz gatunków wyliczonych przez innych obserwatorów w dniach wczesniejszych, udało mi się dojrzeć po jednej sztuce bernikli obrożnej i białolicej - zdjecia bardzo dokumentacyjne - przez lunetę i , szczególnie w przypadku obrożnej, z dużej odległości od fotografującego, czyli mnie ;) Przemek Pasikowski aż dwukrotne spotkanie srokosza w Łodzi: polujący na polu przy ul. Sanitariuszek (Łaskowice) oraz nad Nerem koło GOŚ. Ponadto nad Nerem dzięciołek, przeloty kwiczołów i śpiewaków. T. Kłys Dolina Ochni W niedzielę przeszliśmy Dolinę z Łęk Kościelnych do Kutna. A oto co widzieliśmy: błotniak zbożowy (1juv, 1f), pustułka (5), krogulec (2), jastrząb (3), no i największy jaki do tej pory widzieliśmy przelot myszołowów ok. 60 ptaków w tym dwa kominy po 20! Poza tym, warte odnotowania jeszcze: bekas kszyk (1), sporo przelatujących skowronków, świergotek łąkowy (3), dzięcioł czarny (fm), dzięcioł zielony. Pozdrawiamy: Krzysiek Myśliwiec, Darek Ziembicki stawy w Sypinie i Psarach łabędzie czarnodziobe z Sypina Dziś po południu na stawach w Sypinie można było zobaczyć: łabędź czarnodzioby - 7ad. są to ulubione stawy dla tego gatunku, tutaj pojawiają się zawsze najwcześniej w rejonie łódzkim, do wcześniejszych obserwacji Tomka i Sławka dodjemy fotkę, łabędź niemy - 12ad. i 8juv. w tym jeden z obrożą 58EE (Radku, czy to Twoja sprawka?:) gęsi - zbożowe 26; białoczelna 1; nurogęś - 2f./juv. czapla biała - 1os. oraz: czaple siwe, perkozki, czernice, łyski i krzyżówki; Stawy w Psarach mniej przyjazne, bo deszcz uniemożliwił dokładne przejrzenie ptaków. Na spuszczonym nadal stawie stwierdziliśmy takie ptaki: biegus zmienny - 25-30os. siewnica - cn. 2os. kszyk - kilka ptaków, i szybko zwineliśmy się bo deszcz zalewał optykę. Krystyna i Tadek Musiał Wieruszów - nieużytki przy trakcji PKP Kląkawka - 1 samiec i 1 młody Ptaki żerowały na skraju nieużytków i pól. W tym miejscu 3 pażdziernika obserwowałem jeszcze całą rodzinę z 4 młodymi i może te same ptaki, obserwowane w sezonie lęgowym, wyprowadziły lęg i obecnie nadal pozostają tutaj. Ciekawe czy to odosobniony przypadek, czy też na innych stanowiskach lęgowych też klaskawki nadal przebywają? Sławek Pawlak OKOLICE ŁĘCZYCY Dziń zapowiadał się na komisa – ponieważ… hmm khm (chrząkanie) – zapomniałem lornetki :D Wiem, wiem… - sam tarzam się po podłodze gdy to czytam… Stawy - bez rewelacji - perkozy dwuczube, łyski i krzyżówki. Torfowiska - dużo wędrujących pokrzywnic, kulczyków, sójek, grzywaczy, kormoranów itp. W trzcinowiskach jeszcze trochę wodników, stadka wąsatek i późna rokitniczka. No i atrakcja dnia: orzełek odm. jasna, aczkolwiek nie napatrzyliśmy się, ponieważ wszystko trwało około minuty :( - jak strzelanina w "Ojcu Chrzestnym" (zamach na Sonny'ego przy wjeździe na autostradę :) a podczas klonowania się nad sprzętem do focenia orzełek zwiał :( Spędziliśmy tam jeszcze dobre 1,5h urządzając trzepanko wszystkich krzaczorów w zasięgu lunet - jednak nie ustrzeliliśmy zbiega :) Pozdrawiamy: Krzysiek Myśliwiec, Dariusz Ziembicki górka na Rogach w Łodzi Kontynuuacja Europejskich Dni Ptaków w wydaniu Łódzkiej Grupy OTOP Zupełnie ładny przelot myszołówów, w 2,5 godziny chyba ze 20-30 ptaków (może mnie ktoś poprawi?). Do tego 3 żurawie, no i drzemlik tuż nad głowami. Liczne osoby go fotografowały, może go więc ktoś zamieści? W imieniu wycieczki OTOP-u Jeziorsko Cofka na wysokości Glinno/Brzeg: biegusy ok. 300-320, w tym ok. 25-30 reszta to zmienne, być może 1 pisakowiec, siewnica- 25 siewka złota- 300-320 ohar- 6 bielik- 2 ad., 3 imm.(2cy prawdopodobnie wszystkie) sokół wędrowny 1ad. czapla biała- 130 w jednym stadzie, oprócz tego brodźce śniade, kwokacze, bataliony,bekasy, sieweczki obrożne, pojedyncze kuliki no i nieskończona ilość czajek i kaczek:-) W Brzegu z łączki przy brzegu za kościołem dobrze widać kaczki i gęsi na wodzie: stado ok. 150 gęsi zbożowych i białoczelnych (białoczółek może z 20%) + stado ok. 200 zbożówek, w kaczkach sporo rożeńców, w tym pierwszy piękny samiec w 100% godówce. Na tamie zawody wędkarskie:-( niewiele mew na rzece poniżej tamy. Anka Kleszcz okolice Ozorkowa krzykliwe fot. Robert Kantecki Z okaji Europejskich Dni Ptaków silna grupa gimnazjalistów i nie tylko:) (razem 8 osób) z Ozorkowa, starannie liczyła wszystko co ma pióra i fruwa i naliczyła łącznie 1267 ptakow z 37 gatunków. Zanotowaliśmy też kilka ciekawych gatunków: łabędź krzykliwy - rodzinka 2ad. i 3juv. wylądowała na chwilę na zalewie ozorkowskim i jest to pierwsze nasze stwierdzenie tego gatunku w Ozorkowie; zimorodek - 1os. jer - 2 os. potwierdzające, że to już jesień; kszyk - 5os. na świeżo kopanym stawie w Kowalewicach; samotnik - 1os. razem z kszykami; płaskonos - 1os. też nie częsty w naszym mieście; cyraneczka - tylko 1os. zaplątany wśród krzyżówek; krogulec - 1juv. myszołów - 5os. jastrząb - 2os. Tadek Musiał i inni - wycieczka na trasie Psary - Walewice - Borów - Piątek - Sypin; Psary: 1 bielik ad., mnóstwo czajek, kilkanaście biegusów zmiennych, czapla biała, krogulec, kilka dymówek, niewielkie stadko gęgaw w locie, 2 myśliwych z upolowaną krzyżówką; Walewice: kilkanaście czapli białych, kilkanaście batalionów juv., 5 piaskowców, kilka kszyków, klucz gęgaw; Borów: kilkaset, może nawet ok. tysiąca, gęsi pływających po dużym stawie, z dominantą chyba gęgawy (duża odległość), myszołów, czapla biała; Piątek: wspaniały bielik ad., molestowany przez stado wron; Sypin: 9 łabędzi czarnodziobych (6 ad., 3 juv.), perkoz rdzawoszyi, perkozek, czapla biała, myszołów. T. Kłys, S. Jankowski. Jeziorsko Cofka na wysokości Glinno/Brzeg Bardzo słaba widoczność. Z rana góra 100 metrów potem lepiej ale i tak kiepsko. Z ciekawszych ptaszków piaskowiec i szlamik rdzawy. Poza tym ok. 10 gęsi białoczenych , 5 oharów, kilkadziesiąt siewek złotych. I właściwie nie ma już czym się więcej chwalić. W imieniu wycieczki OTOP-u stawy w Psarach Będąc tzw. przejazdem zajrzałem na godzinkę na stawy w Psarach. Pomimo kiepskij widoczności (mgła)udało się wypatrzeć: myszołów zw. - 1os. b. jasny i to wszystko ze szponiastych:( kszyk - 16os. biegus zmienny - 55os. biegus malutki - 3os. brodziec śniady - tylko 1os. siewnica - 9os. sieweczka obrożna - 1os. czajka - cn. 165os. nurogęś - 1f./juv. czpla biała - 9os. oraz: cyraneczka 12-14; czernica 30; głowienka 35; capla siwa 65; perkozek 2; dwuczuby 24; gęgwa kilka małych kluczy 10, 11 i 23os.; łabędź niemy 31os. plus zaobrączkowana para (fotki) z 3juv.; kormoran cn. 20; mewa białogłowa 8ad; duże młode mewy 5juv.; śmieszki cn. 80; krzyżówki cn. 50 i łyski 170, a także: wrony-12, rudziki-3, potrzosy-8, bogatki-14, modraszki-6, i jeszcze 7 dymówek. To tak wyjątkowo dokładnie zliczone z okazji Dni Ptaków:) W miejscowości Jeziorko, na NE od Łowicza (jeszcze łódzkie) 9 myszołowów i 1 orlik sp. (pewnie krzykliwy) krążące w tzw. kominie. Tadek Musiał - wyjątkowo sam Walewice, Psary, Sypin rozmaitości jesienne z Psar W Walewicach 3 stawy bez wody,a tam: rybołów - 1juv. bielik - 1 subad. krogulec - 1os. jastrząb - cn. 3os. w tym 1juv. błotniak stawowy - 1juv. gęgawa - ok. 400os. czapla biała - cn. 25os. biegus zmienny - 50-60os. batalion - 40-50os. piaskowiec - 1juv. kamusznik - 1juv. oraz czajki, kormorany, grzywacze w przelotnych stadach, łabędzie nieme, perkozy dwuczube, świstuny, cyraneczki, płaskonosy, czernice, mewy duże, śmieszki i jeszcze kilkanaście dymówek. Obserwowali tutaj: Krystyna Musiał, Roman Kubów, Tomek Przybyliński, Krzysztof Myśliwiec, Janusz Welke, Darek Ziembicki i Tadek Musiał W Psarach już 1 staw bez wody, a na nim: siewnica - 4os. w tym 1 z resztkami upierzenia godowego b. krzywodzioby - 3juv. biegus zmienny - 40-50os. biegus malutki - ok. 10os. batalion - 50-60os. b. śniady - 6-8os. czapla biała - ok. 10os. wąsatka - 1os. w locie i kilka głosów oraz czajki, kormorany, myszołow, mewy duże i śmieszki i tutaj także dymówki Obserwowali tutaj razem: Krystyna Musiał, Roman Kubów, Janek Fuss i Tadek Musiał W Sypinie w obu stawach woda i ptaków mało: łabędź niemy - 7ad. 4juv. perkozek - ok. 30os. myszołów - 1os. czapla biała - 1os. wodnik - 1 głos oraz czaple siwe, łyski, perkozy dwuczube, śmieszki i także dymówki Tutaj obserwowali najwytrwalsi: Krystyna i Tadek Musiał - górka na Rogach: przeloty: kormorany (klucz ok. 40 ptaków), a także liczne stadka: zięb, grzywaczy, bogatek, gawronów, szpaków; mniej liczne: kwiczoły, paszkoty, pierwiosnki, jery. Na dodatek "szybowcowe" popisy pary myszołowów i pary krogulców. T. Kłys, S. Jankowski. Jeziorsko Woda spada, cofka robi sie coraz większa, b. silny wiatr utrudniał obserwację ale udało się zobaczyć: od strony Glinna: 3-5 b. krzywodzioby- pojedyncze piaskowiec-1 b. zmienny ok. 50 b. malutki ok. 50-70 siewnica 2-3 szlamnik ok. 5 (trudno powiedzieć, bo sie przemieszczały) ohar - min. 7 jastrząb- który ciągle wszystko płoszył bielik- 1ad, 1 im. żuraw ok. 200 i ciągle dolatywały nowe grupki, czapla biała- min. 70. no i oczywiście setki kaczek, w tym sporo świstunów oraz ok. 150 nurogęsi; od strony Tomisławic można w woderach dojść aż do rzeki: b. pławny- 1 siewka złota- 180-200. Z gęsi nadal same gęgawy. A to wszystko widzieli Anka Kleszcz i Łukasz Krajewski,od strony Tomisławic z udziałem Sergiusza Nizińskiego i Witka Muchowskiego. całe mnóstwo sympatycznych ptaków, w tym: szlamnik - 16 biegus rdzawy - 5juv ohar - 8 bielik - 7 piaskowiec - 2juv błotniak zbożowy - 2 f/juv plus dziesiątki biegusów malutkich i alpin oraz kilka odczytanych kormonów na zatoczce w Pęczniewie. Blondyna & Minias - niezdecydowane co do tego, czy opaść, czy lecieć dalej, stado ok. 60 kormoranów krążyło po południu nad Ogrodem Botanicznym. W tymże Ogrodzie duże jesienne stadka mysikrólików i czyży. T. Kłys Jeziorsko od strony Glinna z ciekawszych Szablodziób - 1 os., a takze wedkarz ktory wylazl na srodek i wyploszyl wszytsko co tam siedziało ... Mateusz Zduniak Psary i Walewice Psary czapla biała - ok. 15, gęgawa - 250, rożeniec - 1, świstun - 1, 4 czernice udające podgorzałki, w tym jedna robiąca to całkiem nieźle, bielik 3-4, błotniak zbożowy - 2, wąsatki w cn. 3 miejscach, młody trzmielojad lecący do ciepłych krajów Walewice mnóstwo koni na pastwiskach, gęgawa - 215 + 25, tajemnicza rodzina łabędzi, czajka - 180, - 2, - 13, sieweczka obrożna - 11, biegus malutki - 9, kulik wielki - 4 inne niż na Jeziorsku bo bardzo blisko, czapla biała - 8, bielik -1 zaledwie błotniak zbożowy - 1 młody Tomek Janiszewski - 1 i tu i tam Jeziorsko cofka Najciekawsze: ostrygojad- 1 siewka złota- 300 siewnica- 1 szlamnik - 1 piaskowiec- 4 bielik - 2 ad, 1 im. nurogęś- 300 żuraw- 300 biegus malutki- dużo biegus mały- 1 biegus zmienny- dużo ohar- 4 i cała masa kaczek,gęgaw oraz trochę kwokaczy i obserwowali; załoga obozu Jeziorsko (Monter,Karol,Tomek,Rafał i niżej podpisany Radek W. Czy można się dostać na cofkę nie dysponując żadnym sprzetem pływającym? Pasikowski Garść informacji z sobotniego ( wypadu na powyższe stawy. Pogoda bardzo wietrzna, choć bez deszczu z przebłyskami słońca. Walewice ( jeden staw spuszczony całkowicie od miesiąca , jeden w trakcie spuszczania ok. 20 % błotka :) ) - kwokacz 4 - rybołów 1 polujący - gęgawa ok. 60 - batalion 28 - biegus krzywodzioby 3 - biegus zmienny 5 - biegus malutki 3 - biegus mały 15 - łyska dużo , bez liczenia - łabędź niemy 17 - świstun 1 - sieweczka rzeczna 20-25 - śmieszka 12 ( b. mało ) - kormoran do 20 - krzyżówka kilkanaście - perkoz dwuczuby 4 ad, 5 im (foto) - bł. stawowy 3f,1m - myszołów 1 Na odkrywającym błoto stawie bardzo mało ptaków. Psary ( wszystkie stawy z wodą ) - ł. niemy 18 - czapla biała 43 ( moja największa koncetracja w Psarach, dużo z nich siedziało na skoszonej koniczynie z siwą ) - czapla siwa ok. 30 - perkoz dwuczuby ok. 20 w tym kilka juv. - perkozek 7 - głowienka ok. 50 - m. białogłowa 7 - krakwa 4 - cyraneczka 7 - bielik 1 - błotniak stawowy 4 - siniak 1 - szczygieł stado ok. 40 Obserwowali : Jacek Zarzycki i ja, Roman Kubów Jeziorsko od strony Tomisławic. Ok. 18:15 wracające na nocleg żurawie, piękny widok... Właśnie dla tych ptaków przyjechaliśmy wczoraj na Jeziorsko. Na wszystkich zdjęciach naliczyliśmy ich ok. 180 osobników. Anna, Michał, Weronika (lat 1,5) Leder Dolina Prosny w powiecie wieruszowskim Żołny - rodzina składająca się z 2 dorosłych i 4 młodych ptaków. Ptaki cały czas polowały, siadając na te same drzewa w pobliżu rzeki. Plik: Z pozdrowieniami Sławek Pawlak Stawy rybne k/Łyszkowic Łabędź niemy - obrączka biała nr IBFT , czy to z naszego terenu? Roman Kubów odpowiedź. Jest to łabędź z Włoch (choć odczyt troche przekręcony), który był wiosną w Kole a potem pierzył się na stawie Okręt. A gdzie dokładnie był teraz? Radek Włodarczyk Witam, łabędź przesiadywał na małym stawie (po prawej stronie)przy drodze Łyszkowice - Bełchów, ok. 700m od razie potrzeby podaję nr tel. do mnie 502 749 450 Roman Kubów ''''Wieści z Jeziorska na dzień Na cofce zbiornika: ok. 180 biegusów malutkich ok. 40 biegusów zmiennych ok. 40 biegusów krzywodziobych 2 juv. biegusy rdzawe 4 siewnice 5 szlamików rdzawych 110 kulików wielkich 1 kulik mniejszy 4 juv. ohary 1 ad. sokół wędrowny 2 ad. mewy żółtonogie (przylatują na nocleg) cz. białe- 110 żurawie- ok. 350 zlatujących na nocleg 2 podgorzałki widziane tylko jednego dnia w ubiegłym tygodniu. Ptaki łapią się marnie ale można patrzeć godzinami na b. mało płochliwe biegusy chodzące po błotku. Obóz będzie trwał do zachęcamy do odwiedzin. Anka Odwiedzających zbiornik i dysponujących odpowiednim sprzętem zachęcam tez bardzo do przeglądania stad kormoranów, gdzie sporo jest ptakow z plastikowymi obrączkami. Okazuje się, że znaczną część przeczytanych obrączek noszą ptaki oznakowane jako pisklęta na zbiorniku jeszcze w roku 2004. W sobotę z Bartkiem Lesnerem, mimo niezbyt sprzyjających warunkow pogodowych (było ciemno) odczytalismy 10 obrączek. Zabawa naprawde jest pasjonująca, a i sens tej pracy znaczny. Tomek Janiszewski Kilka wieści z obozu na Jeziorsku. Na cofce kazarka, mewa łapią się umiarkowanie (kilka-kilkanaście dziennie). Anna Kleszcz z Załogą. Poza zdjęciem kazarki dodam, gwoli zachęty że w niedzielę bylo już ładne stado cn. 75 siewek złotych, biegus rdzawy , 4 gatunki biegusów, ok. 100 czapli białych. Naprawde jest na co patrzec choć ptaki siedziały troszkę dla obserwatora, który nie pływa, niezręcznie. Tomek J. stawy Mysłaków Na stawach Mysłaków koło Łowicza widzieliśmy czaplę purpurową. Wg. stawowego jest tam już od 3 tygodni zatem kto nie widział ma czaplą ładnie prezentujący się rybołów podczas polowania. Poddębice nad Nerem Nad lasem "Łężkowskim" w Poddębicach widzieliśmy parę ad. sokołów wędrownych, trzy kanie czarne a poza tym w mieście zaczyna się kręcić ten sam co w zeszłym roku samiec jastrzębia (dwuletni ptak) i powoli już zbierają się w większe grupy szczygły. Pozdrawiamy Kacper Kowalczyk, Rafał Kowalczyk i Zbigniew Kowalczyk dolina Neru Dziś wybraliśmy się w dolinę Neru i na polach pomiędzy Błoniem a Kupininem szukaliśmy morneli. Szczęście i... kondycja niestety nie dopisały. Morneli nie wypatrzyliśmy:(, na osłodę trafiło się stadko 8 kuropatw (dla tych którzy zapomnieli już jak wyglądają te ptaki - fotka dokumentacyjna:) Widzieliśmy też 5 najpopularniejszych gat. szponiastych: pustułka (1juv.), krogulec ( jastrząb ( myszołów (razem 4os.), błotniak stawowy (2juv.). Jeszcze: czaple białe (4os.), kormorany, wrony (skupisko 33os. na polu), łabędzie nieme i kaczki latające jak oszalałe, z powodu "miłośników" przyrody z dwururkami pod Kupininem. PS. A, czy ktoś ostatnio widział jeszcze mornele w okolicach Jeziorska? Krystyna i Tadek Musiał PSARY-WALEWICE-BORÓW W Psarach wszystkie stawy pełne wody :( jedynie na łachu na największym stawie: bataliony i łęczaki + gdzieś po drodze: samotniki Najciekawsze: młody rybołów, bieliki (4x 2rok, 1 juv), bocian czarny, kobuz (3 os) Walewice - zdecydowany faworyt okolicy :), a to dzięki jednemu spuszczonemu stawowi, o którym pisał Romek Kubów (patrz mapa) a na nim: ohar 4imm, siewnica 1ad, brodźce śniade, łęczaki, b. zmienne, bataliony, kuliki, rycyki, b. małe, b. malutkie, rybitwy białoczelne 2ad+2juv + młodociana mewa czarnogłowa poza tym: ok 300 gęgaw, bieliki 1ad + 1x 2-3rok, pustułki 2juv, krogulec, czapla biała 3os, rodzinka bocianów czarnych 2ad+4juv Borów - delikatnie pisząc: lipa Pozdrawiamy Krzysiek Myśliwiec, Tomek Przybyliński, Janusz Welke Rossoszyca gm. Warta Około południa stado 13 żołn. Pokrążyły parę minut i odleciały na S-E. Tomek i Ola Janiszewscy Zb Jeziorsko perkozek zausznik 2 ohar - 3im świstun 4 nurogęś 17 jastrząb im. regularnie płoszący stadka bocian czarny - 10, biały 2 czapla biała- żuraw - ciągle stadka rodzinne na niebie sieweczka obrożna- 15 siewka złota 19 god. siewnica 2 god. biegus zmienny 19 biegus mały 3 biegus malutki 2 kulik wielki 67 + głosy szlamnik im. rybitwa wielkodzioba rybitwa białowąsa -najliczniejsza ??? 3 kolegów z warszawy (nazwisk nie pamiętam)widziało kormorana małego-tomisławice (fota) ruszyło sylwester lisek Pochwalę się że na stawach w Psarach w czasie łapania łabedzi znaleźliśmy jeszcze gniazdo z wysiadującym jaja perkozem dwuczubem - to tez późno. Poza tym tego samego dnia na stawach były 2 młode ohary i 4 czaple białe . Sypin i Psary W Sypinie stawy wypełnione wodą, ale ptaków, poza siewkowatymi, trochę było: czapla biała - cn. 11os. perkozek - ok. 60os. w tym dwie rodziny jeszcze z pull. (późne lęgi) łabędż niemy - 5ad. i 3juv. na I stawie i para dorosłych z 2pull. (chyba jeszcze nieloty) na II stawie. I to ciekawostka, bo prawie do końca maja w stawach było brak wody i nie sądziliśmy, że para, która w marcu budowała gniazdo na I stawie będzie miała tu lęgi. bąk w dość długim locie nad stawami, tak że udało się zrobić mu kilka fotek, błotniak stawowy - para ad. i 1juv. poza tym: krakwy, cyraneczki, perkozy rdzawoszyje, dwuczube, czaple siwe, głowienki, czernice, krzyżówki, łyski i drobnica tzrcinna. W Psarach sporo czasu straciliśmy na odczytywanie obrączek na łabędziach niemych. Łabędzi było ponad 25os. a obrączki miało cn. 5 ptaków. Odczytane tylko dwie żółte obrączki: 62EP i FJ77. Jeszcze para łabędzi z 6juv. Poza tym z ciekawszych: bielik - 1 młody w locie, czapla biała - 5-6os. błotniak stawowy - 6-8os. w tym 3-4juv. jeszcze inne, ale ciekawostką perkozy dwuczube jeszcze z pull. (też dość późno) Krystyna i Tadek Musiał Stawy w Walewicach Popołudniowa obserwacja na spuszczonym stawie (parno tuż przed burzą) ohar - im.( Kubów) * bocian czarny - 3 czpla siwa - 2 batalion - kilka bekas kszyk - 4 mewy duże - ok. 15 śmieszka - ok. 15 sieweczka rzeczna - 2 łęczak - kilkanaście błotniak stawowy - 1 (brodzący w błocie przy brzegu) cyraneczka - ok. 20 piskliwce - kilkanaście gęgawa - ciągle płoszone przez jakiegoś polującego osobnika ok. 200 Ptaki były bardzo niespokojne, często zrywały się. Pozdrawiam, Roman Kubów Mewa czarnogłowa (fot. PM) Rybitwy wielkodziobe (fot. PM) zbiornik Jeziorsko Dla uzupełnienia najnowszych doniesień z Jeziorska załączam kilka fotek dokumentujących lipcowe i sierpniowe obserwacje poczynione w trakcie prac obraczkarskich na zbiorniku. pozdrawiam Piotrek Minias Jeziorsko Na cofce zbiornika tysiące ptaków. Obecnie 4 ryb. wielkodziobe, czapla nadobna,6 oharów , cały zestaw brodźców, bociany czarne, kilkadziesiąt żurawi, pierwsze biegusyi tysiące obozie ptaki łapią się dobrze, głównie ptaszków najlepiej dostać się odwiedzając obóz zatem od strony wschodniej,wieś Glinno. stawy w Psarach Tegoż dnia widział na stawami przelatującego kurhannika. Z innych ciekawostek 3 szlamiki rdzawe. Na łące, przy ścieżce prowadzącej na stawy "Krzywie" tygrzyk paskowany, zdjęcia nie będzie bo nie chciało mi się aparatu zabrać. Ptaków tam (na stawach) nie ma, więc wybierać się nie warto, bo i po co?. No, chyba że ktoś pająki lubi.. Jeziorsko Na cofce juz tysiące ptaków. Woda w końcu zaczęła odsłaniać błotniste dno poza łozowiskami. Siewek jeszcze stosunkowo mało ale sa tysiące gęsi i kaczek. Z "rzadkości" 2 kormorany małe, 2 czaple nadobne, 4 rybitwy wielkodziobe i 1 biegus płaskodzioby. Gorąco polecam wziąc dobrą lunetę i przeznaczyć na obserwacje kilka godzin. Małe pytanko - w którym miejscu ( mniej więcej , rzecz jasna ) najlepiej się ulokować? Mam wuryszyc ze strony wschodniej czy zachodniej? Po raz pierwszy będę na Jeziorsku o tej porze roku, nie chciałbym tracić czasu na wędrówki do Nikąd :) Serdeczne "dziekuję " za wszelkie wskazówki. Pozdrawiam. Przemek Pasikowski Stawy Walewice Witam, wyjazd na stawy do Walewic , obsewrwacja w godz. 9 a 13. Odwiedziłem stawy od wschodniej strony. Jeden już spuszczony, dużo błota, na pozostałych dużo wody. Jeszcze kilka fotek ze stawów Na spuszczonym stawie : batalion - 15 kwokacz - 4 piskliwiec - 13 czajka - 80 czapla biała - 3 czapla siwa - 3 bocian czarny - 2 biegus zmienny - 1 w god. błotniak stawowy - zalatywał 3 raz brodziec śniady - 9 łęczak - 22 śmieszka - ok. 40 zimorodek - 1 pliszka siwa - 8 im. pliszka żółta - 7 im. kormoran - przelotne - 30 łabędź niemy - 9 przelotne rokitniczka - 1 mewa srebrzysta - 7 bekas kszyk - 1 sieweczka rzeczna - 9 wrona siwa - 1 myszołów - 1 przelotny cyraneczki - 12 żerowały w błocie brodząc do połowy tułowia krzyżówka - 8 Na pozostałych stawach : łabędź biały - 15 czapla biała - 2 perkoz dwuczuby - 8 perkozek 3 myszołów - 2 błotnia stawowy - 4 błotniak łąkowy - 1f remiz - 4 łyski - ok. 30 krzyżówka - 50 rożeniec - 1f czernica - 1 mewy srebrzyste - 5 kormoran - 22 poza tym: dymówki, oknówki, trzcinniczki, potrzosy Pozdrawiam , Roman Kubów Jeziorsko Przy ujściu kanału przed Brodnią - młode ohary, młode rybitwy rzeczne i czarne, piskliwce. Kilka fotek : Pozdrawiam. Przemek Pasikowski W Lubochni o zmierzchu obserwowałem bardzo duże stado kawek , ok. 1500 osobników. Ptaki krążyły na dużymi drzewami szykując się do noclegu. Tak dużej koncentracji ptaków krukowatych o tej porze roku jeszcze nie widziałem. Roman Kubów Jeziorsko. Na zbiorniku ciagle bardzo dużo wody. Stąd ptaki prawie sie nie łapią. To co niekorzystne dla siewek i ich łapaczy, dobre jest jednak dla rybitw białowąsych, które ciągle w wielu gniazdach mają jeszcze jaja (wiadomość od Piotrka Miniasa który kontrolował gniazda). Pod Tomisławicami jest ich obecnie ze 70 par. Poza tym na zakolu koło przepompowni w Proboszczewicach czapla nadobna, widziana, pewnie ta sama, także wcześniej pod Glinnem. Tomek Janiszewski Nie uważacie że to dziwne iż kolega już 22 wiedział o wynikach kontroli gniazd z 23 hmm? Ależ Marku przecież wcale nie jest to dziwne, prawda? Tomek J. Z naszej strony dorzucamy jeszcze 2 foty z tego "pleneru" :) Pozdrawiamy: Kutno stawy w Sypinie(S), Psarach(P) i Borowie(B) Dziś odwiedziliśmy kolejno stawy w Sypinie, Psarach, Borowie. Na wszystkich kompleksach stawy wypełnione wodą, czyli mało terenów dla wędrujących siewkowców. W Psarach tym razem nie wypatrzyliśmy czapli nadobnej. Z innych widzianych ptaków warte wymienienia są: bielik - 1ad. i 2-3juv.(P) błotniak stawowy - 1ad. f.(P) i 1juv.(B) pustułka - 1juv.(B) wąsatka - 5-7juv.(B) czapla biała - 1os.(S), 5-6os.(P), i 2-3os.(B) perkozek - ok. 20os.(S), kilka (P), 2 rodziny z 2pull. i 3pull.(B) bączek - w locie, bąk - 1os.(B) w locie, rycyki, bataliony, biegus zmienny, brodźce śniade, piskliwiec w Psarach, poza tym: perkoz rdzawoszyi, zausznik, dwuczuby, kormorany coraz liczniejsze, gęgawe po kilka, kilkanaście, żurawie, czajki (migrujące stadko w Sypinie), czaple siwe, czernice, głowienki, liczne łyski, łabędzie nieme (już uspokojone po obrączkowaniu sprzed tygodnia) i inne. Jeśli coś pominąłem może uzupełnią sympatyczni współobserwatyrzy: Roman Kubów i ekipa kutnowska: Krzysztof Myśliwiec, Janusz Welke i Dariusz Ziembicki. Pozdrawiamy: Krystyna i Tadek Musiał Stawy w Psarach W niedzielne popołudnie 3 godzinna wizyta na stawach w Psarach : łabędż niemy - 8 bielik - 4 perkoz dwuczuby - dużo, na jednym stawie wysiadujące i noszące materiał ( prawdopodobnie *zalali późno staw i wyginął pierwszy lęg) perkoz rdzawoszyi - 1 perkoz zausznik - 2 głowienka - 5 łyska - ok. 250 śmieszka - 25 kormoran - 14 rybitwa białowąsa - 2 czapla biała - 2 mewa duża - 1 kulik wielki - 8 perkozek - 6 CZAPLA NADOBNA - 1 ( przesiaduje od dłuższego czasu, informacja od spotkanych na stawie Krystyny i Tadeusza, którzy zaprowadzili mnie do niej :) ) Ja dodam jeszcze, że czapla nadobna nie chciała zbytnio pozować, ale dokumentalną fotkę udało się zrobić. Warto jeszcze sprawdzić, czy czasem rybitwy białowąse nie są tam lęgowe, bo latały z pokarmem. Błotka dla przelotnych siewkowców niestety brak. Pozdrawiam Tadek poza tym : czaple siwe, krzyżówki, trzcinniczki, szczygły, potrzosy i inne drobne Obserwowali: Krystyna i Tadeusz Musiał oraz Roman Kubów A ja dodam, ze byłem juz na Psarach kilka razy i czapli nadobnej nie widziałem :((( Ma jakiś ulubinony staw? :)) Wszelkie wskazówki mile widziane :) Przemek Pasikowski . Proponuję odwiedzić staw w południowo-zachodniej części kompleksu, z górzystą wysepką. My tam właśnie widzieliśmy za każdym razem nadobną, ale wypatrzeć czasem nie jest łatwo, ponieważ staw ten jest dość zarośnięty i trudniej niż pozostałe dostępny. Przy okazji popatrz na rybitwy białowąse, właśnie tam podejrzanie się zachowują. Powodzenia: Tadek Rok 2006: Obserwacje 2006 Rok 2007: Obserwacje 2007 - 1. i 2. kwartał, Obserwacje 2007 - 3. i 4. kwartał Rok 2008: Obserwacje 2008 - 1. kwartał, Obserwacje 2008 - 2. kwartał, Obserwacje 2008 - 3. kwartał, Obserwacje 2008 - 4. kwartał Rok 2009: Obserwacje 2009 - 1. kwartał, Obserwacje 2009 - 2. kwartał, Obserwacje 2009 - 3. kwartał, Obserwacje 2009 - 4. kwartał Rok 2010: bierzące obserwacje